Bir sosyal medya, e-posta ya da oyun hesabının ele geçirilmesi çoğu zaman tek başına kalmaz; hesabın ardından itibar zedelenmesi, tanıdıklardan para talep edilmesi veya kişisel verilerin yayılması gelir. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları bakımından ceza soruşturması yürütülürken, uğranılan zararın giderilmesi için ayrı bir tazminat hattı işletilmesi gerekir. Bu iki hattın takvimi birbirinden bağımsızdır.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
Dijital delilin ömrü kısadır. Platformların oturum kayıtlarını saklama süreleri sınırlıdır ve kullanıcı hesabı kurtardığında bazı kayıtlar geri dönülmez biçimde değişir. Bu nedenle hesap kurtarma işleminden önce şu adımlar tamamlanmalıdır:
- Giriş bildirimi e-postalarının ve şifre değişikliği uyarılarının tam başlık bilgisiyle saklanması
- Hesap üzerinden gönderilen mesajların, üçüncü kişilerdeki hallerinin de kayda alınması
- Zarar doğuran para transferlerine ilişkin banka dekontlarının toplanması
- Platformun sunduğu hesap etkinlik dökümünün indirilmesi
Ceza Soruşturması ile Tazminatın Farklı Saatleri
Şikâyet süresi, faili ve fiili öğrenme anına bağlı olarak işler; buna karşılık haksız fiilden doğan tazminat talebi kendi zamanaşımına tabidir ve fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi de gündeme gelebilir. Uygulamada sık görülen hata, ceza dosyasının sonucunu beklerken tazminat süresinin işlediğinin unutulmasıdır. Failin kimliği soruşturmayla ortaya çıkacaksa, öğrenme anının belgelenmesi için dosyaya erişim talepleri kayıt altına alınmalıdır.
İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Hesap üzerinden yayımlanan içerikler kişilik haklarını ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu hızlı sonuç veren bir araçtır ve tazminat davasından bağımsız olarak işletilebilir. Ele geçirilen hesapta kişisel veriler bulunuyorsa, KVKK kapsamındaki hakların kullanılması ve veri sorumlusuna başvuru da ayrı bir hattır. Bu üç yol paralel yürütüldüğünde zararın büyümesi durdurulur.
Tazminatın Miktarını Belgeleyen Unsurlar
- Maddi zarar kalemleri: transfer edilen tutarlar, iptal edilemeyen alışverişler, ticari hesapta durdurulan satışlar
- Manevi zarar bakımından: yayılan içeriğin görüntülenme sayısı, ulaştığı çevre ve süresi
- Hesabın ticari kullanımı varsa gelir kaybını gösteren geçmiş dönem verileri
- Zararı sınırlamak için yapılan harcamalar (uzman incelemesi, sistem yenileme giderleri)
Sorumlunun Belirlenememesi Halinde
Fail tespit edilemediğinde tazminat hattı tümüyle kapanmaz; olayda güvenlik yükümlülüğünü ihlal eden bir servis sağlayıcı veya veri sorumlusu bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Bu değerlendirme teknik verilere dayandığından, kayıtların ilk günden itibaren düzenli tutulması belirleyicidir.
Metindeki açıklamalar genel niteliktedir. Olayın teknik ayrıntıları, platformun konumu ve zararın türü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, dosyanızı bir hukukçuya inceletmenizde fayda vardır.