Oltalama yoluyla hesaptan para çıkışı yaşandığında ilk saatler belirleyicidir. Bu dosyalarda kayıp genellikle hukuki nitelendirmeden değil, dijital izlerin zamanında ve bozulmadan toplanamamasından doğar. Aşağıdaki liste, TCK ile 5651 ve KVKK çerçevesinde delil zincirini korurken başvuruların doğru birimlere yönlendirilmesini hedefler.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Bankaya derhal bildirim yapıp işlemin durdurulması ve iade talebinin kayda alınması
- Alıcı hesap bilgisi, işlem saati ve kanal bilgisinin yazılı olarak istenmesi
- Sahte site adresi, kısa mesaj ve e-postanın silinmeden saklanması
- Ekran görüntülerinin tarih ve saat görünecek biçimde alınması
- Cihazda zararlı yazılım şüphesi varsa cihazın kapatılmadan incelemeye hazır tutulması
Delil Zinciri Nerede Kopuyor
Dijital delilin değerini belirleyen şey içeriği kadar, hangi cihazdan, ne zaman ve nasıl elde edildiğidir. Mesajların başka bir telefona iletilerek saklanması, ekran görüntüsünün kırpılması ya da uygulama verisinin silinip yeniden yüklenmesi, sonradan yapılacak incelemede kaynağı doğrulanamaz hale getirir. Ham veriyi barındıran cihazın korunması ve mümkünse yedeğinin değiştirilmeden alınması esastır.
Hangi Kapıya Başvurulacak
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluğa yapılan başvuru da savcılığa iletilir. İçerik kaldırma ve erişim engelleme talepleri ise 5651 çerçevesinde ayrı bir usule tabidir ve sulh ceza hâkimliği ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu üzerinden yürür. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi yönünde ayrı bir boyut varsa, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu yolu gündeme gelebilir. Bu üç kanalın birbirinin yerine kullanılması, hem zaman kaybettirir hem talebin hiç incelenmemesine yol açar.
Şikâyet Dilekçesini Kurma Sırası
- Olayı saat sırasına göre anlatın; her adımı bir belgeye bağlayın.
- Alıcı hesaplara ilişkin bilgilerin bankalardan istenmesini açıkça talep edin.
- Sahte alan adına ilişkin kayıt bilgilerinin sorulmasını isteyin.
- Cihaz incelemesi ve log kayıtlarının temini yönünde talepte bulunun.
- Para transferinin durdurulmasına yönelik acil talebi dilekçenin başına koyun.
Ceza Dosyasının Yanındaki Hukuk Yolu
Ceza soruşturması yürürken, bankanın güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ayrı bir hukuki tartışmadır ve tazminat talebi bakımından ayrı bir dosya gerektirir. Bu iki süreç birbirini beslediğinden, ceza dosyasındaki belgelerin temini planlanmalıdır.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır; olayın teknik ayrıntısı sonucu değiştirebileceğinden, veri kaybı yaşanmadan hukuki ve teknik destek alınması yerinde olur.