Bir veri ihlalinin ardından atılacak adımlar tek bir dilekçeye sığmaz. Aynı olay; ceza hukuku, idari denetim ve özel hukuk bakımından üç ayrı hatta ilerler. Tazminat talebi bu hatlardan yalnızca birine aittir ve diğerlerinin yerine geçmez. Hatların karıştırılması, ihlalin ağırlığına rağmen sonuçsuz kalan başvuruların başlıca sebebidir.
Üç Paralel Hat
- Ceza hattı: Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin engellenmesi veya bozulması gibi fiiller TCK 243-245 kapsamında değerlendirilir; başvuru savcılığa yapılır.
- İdari hat: Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlali KVKK çerçevesinde denetlenir; ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurması gereken bir sıra vardır.
- Özel hukuk hattı: Maddi ve manevi zarar talepleri hukuk mahkemelerinde ileri sürülür; idari şikâyet sonucu tazminata dönüşmez.
- İçerik hattı: Yayılmış veriye erişimin engellenmesi 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı ve hızlı işleyen bir usule tabidir.
Dijital Delilin Bozulmadan Toplanması
Veri ihlali dosyalarında delil, zamanla kendiliğinden yok olur. Bu nedenle ilk saatlerde yapılacaklar sonradan yapılacakların tümünden değerlidir. İhlal bildirimi, sistem günlükleri, oturum kayıtları, IP bilgileri ve ihlalin fark edildiği ana ilişkin yazışmalar toplanmalıdır. Ekran görüntüsü alınırken tarih, saat ve adres bilgisinin görünür olması; mümkünse bağımsız bir tespit yöntemine başvurulması önerilir. Kayıtların bütünlüğünü bozacak müdahalelerden kaçınılmalı, cihaz üzerinde onarım denemesi yapılmadan önce imaj alınması değerlendirilmelidir.
Tazminat Talebinin Kurulması
Manevi zarar iddiasında olguların anlatımı, tutar beyanından daha belirleyicidir: verinin niteliği, kaç kişiye ulaştığı, ihlalin ne kadar süre devam ettiği ve mağdurun yaşamına somut etkisi yazılmalıdır. Maddi zarar iddiasında ise doğrudan bağlantı kurulmalıdır; ihlal ile zarar arasındaki nedensellik gösterilmediğinde talep karşılıksız kalır. Kimlik bilgileri kullanılarak hesap açıldığı, kredi çekildiği veya abonelik başlatıldığı hâllerde bu işlemlere ilişkin kayıtlar ayrıca istenmelidir.
Merci Karışıklığının Bedeli
- Tazminat talebini idari şikâyet dilekçesine yazmak ve dava süresini akıtmak
- Ceza şikâyetini beklerken içerik kaldırma yolunu hiç işletmemek
- Veri sorumlusuna başvuru aşamasını atlayarak doğrudan şikâyette bulunmak
- Şikâyetin sonucunu beklerken zamanaşımı süresini gözden kaçırmak
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; ihlalin teknik yapısı ve etkilenen veri kategorisi izlenecek yolu değiştirir. İhlali öğrendikten sonra vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.