İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebinde belirleyici olan, içeriğin hangi hukuki nedenle hedef alındığıdır. Aynı ekran görüntüsü, kişilik hakkı ihlali olarak da, veri koruma ihlali olarak da, bilişim sistemine yönelik bir suç olarak da değerlendirilebilir. Bu üç yol farklı mercilere gider ve karıştırıldığında hem sonuç alınamaz hem içerik yayında kalmaya devam eder.
Talebin Hukuki Nitelendirmesi
Kişilik hakkını doğrudan ihlal eden yayınlar için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki hızlandırılmış usul öngörülmüştür ve bu talep hâkimlik önüne taşınır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi ya da arama sonuçlarından çıkarılması isteniyorsa 6698 sayılı KVKK çerçevesindeki başvuru ve şikâyet mekanizması işletilir. Hesabın ele geçirilmesi, verilerin bozulması veya sisteme izinsiz girilmesi gibi durumlarda ise TCK 243-245 kapsamındaki suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Bu üç kanalın birbirinin yerine kullanılması, en sık görülen usul hatasıdır.
Delil Toplamada Zamanla Yarış
İnternet içeriği her an silinebilir ve silinen içerik ispat bakımından ciddi güçlük doğurur. Bu nedenle talep hazırlanmadan önce içeriğin tam URL adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve görünür haliyle kayıt altına alınması gerekir. Basit bir ekran görüntüsü yerine, tarih ve içeriğin bütünlüğünü gösteren tespit yöntemleri tercih edilmelidir. Yorum ve paylaşımların ayrı ayrı adreslendirilmesi de önemlidir; çünkü talep genellikle sayfanın tamamına değil, ihlal oluşturan belirli adreslere yöneltilir.
Kaldırma mı, Engelleme mi
- İçeriğin tamamen ortadan kalkması isteniyorsa içerikten sorumlu olana yöneltilen kaldırma talebi öne çıkar.
- İçerik yurt dışı kaynaklıysa ve muhatap yanıt vermiyorsa erişimin engellenmesi pratikte daha uygulanabilir olabilir.
- Arama motoru sonuçlarında çıkmasının engellenmesi ile kaynağın kaldırılması farklı taleplerdir; ikisi birlikte planlanmalıdır.
- Aynı içerik farklı adreslerde çoğaltılmışsa, listenin güncel tutulması ve yeni adreslerin eklenmesi gerekir.
Başvuru Sonrası İzleme
Karar alınması sürecin sonu değildir. Uygulanmayan bir kararın takibi, yeni açılan yansı adreslerin bildirilmesi ve içeriğin tekrar yayımlanması hâlinde izlenecek yolun baştan belirlenmesi gerekir. Ticari itibara yönelik yayınlarda haksız rekabet hükümlerine dayalı ayrı bir hukuk davası, tazminat boyutunu da kapsayacak şekilde değerlendirilebilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bir çerçeve sunar; içeriğin türü, yayıncının konumu ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirir. Özellikle birden fazla hukuki temelin aynı anda bulunduğu olaylarda başvuru sırası sonucu etkilediğinden, harekete geçmeden önce dosyanın değerlendirilmesi önerilir.