Oltalama saldırılarında zaman, hukuki hakların önüne geçer. Sahte bağlantı üzerinden alınan bilgilerle yapılan transfer, çoğu zaman birkaç saat içinde birden fazla hesaba dağıtılır. Bu nedenle phishing dosyalarında usul planı, suç duyurusunun içeriğinden önce ilk yirmi dört saatin nasıl kullanıldığıyla ilgilidir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Bankaya derhal bildirim yapılarak işlemin iadesi ve karşı hesabın bloke edilmesi talep edilir; talep numarası alınır.
- Sahte site adresi, gönderilen kısa mesaj veya e-posta başlıkları ile birlikte kaydedilir.
- Telefon veya bilgisayar üzerindeki kayıtlar silinmeden ekran görüntüsüyle belgelenir.
- Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa suç duyurusunda bulunulur.
Banka bildiriminin dosyaya konulması, sonraki aşamada bankanın sorumluluğu tartışılırken de belirleyici olur.
Suç Duyurusu Dilekçesinin Omurgası
Dilekçede olay anlatımı dağınık olduğunda soruşturma yavaşlar. Etkili bir metin şu başlıkları ayrı ayrı taşır: olayın kronolojisi, aktarım yapılan hesap bilgileri, kullanılan iletişim kanalı, teknik veriler ve talep edilen soruşturma işlemleri. Talep kısmında IP kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi, alıcı hesaplara ilişkin banka kayıtlarının celbi ve para hareketinin izlenmesi açıkça yazılmalıdır. Türk Ceza Kanununun bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri ile dolandırıcılık hükümleri birlikte değerlendirilir; içerik kaldırılması bakımından 5651 sayılı Kanun, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi bakımından ise 6698 sayılı Kanun gündeme gelir.
Uzlaşma Beklentisine Dair Kritik Ayrım
Mağdurlar sıklıkla failin parayı iade etmesi hâlinde dosyanın kapanacağını düşünür. Oysa bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık, nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir; şikâyete bağlı olmadığı gibi uzlaştırma kapsamında da değildir. Paranın iadesi kovuşturmayı sona erdirmez, yalnızca etkin pişmanlık hükümleri bakımından değerlendirilebilir. Bu nedenle iade pazarlığı yürütülürken ceza soruşturması geri çekilmemelidir.
Ceza Dosyası ile Tazminat Yolunun İlişkisi
Uğranılan zararın tahsili için ceza dosyasının sonucu beklenmek zorunda değildir. Bankanın güvenlik yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiası varsa ayrı bir hukuk davası gündeme gelebilir. Ceza dosyasındaki teknik raporlar bu davada delil olarak kullanılabildiğinden, dosyadan örnek alınması ihmal edilmemelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; her olayın teknik izleri farklıdır. Kayıplarınızı sınırlamak için gecikmeden bir hukukçudan yardım almanız tavsiye edilir.