Bir veri ihlali fark edildiğinde ilk refleks genellikle dilekçe yazmaktır; oysa dilekçenin nereye verileceği ve hangi kayıtların ne kadar süre ayakta kalacağı sonucu belirler. Bu rehber, veri ihlali kaynaklı suç duyurusunda yetki sorusunu ve zamanla eriyen delil riskini birlikte inceler.
Suç Duyurusunda Yer Yetkisi Nasıl Belirlenir?
Ceza soruşturmasında yetki kural olarak suçun işlendiği yere bağlıdır. Bilişim sistemlerine yönelik eylemlerde ise fail, sunucu ve mağdur çoğu zaman farklı yerlerdedir. Bu nedenle dilekçede sadece ikametgâh değil; verinin tutulduğu sistem, erişimin gerçekleştiği ortam ve zararın doğduğu yer birlikte açıklanmalıdır. Uygulamada başvuru bulunulan yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir, yetkisizlik hâlinde dosya ilgili yere gönderilir; ancak bu aktarma süreci haftalar alabilir.
TCK 243-245 Ekseninde Nitelendirme
Eylemin bilişim sistemine hukuka aykırı girme, sistemi engelleme veya banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması kapsamında değerlendirilmesi, hem yetkili mahkemeyi hem de soruşturmanın seyrini etkiler. TCK 243-245 kapsamındaki suçların önemli bölümü resen soruşturulur; buna karşılık kişisel verilerin izinsiz paylaşılması gibi bazı fiillerde şikâyet ve süre tartışması gündeme gelebilir. Şikâyete bağlı bir nitelendirme söz konusu olduğunda, fiili ve faili öğrenmeden itibaren işleyen şikâyet süresi kaçırılırsa soruşturma yürütülemez.
Asıl Risk: Kayıtların Ömrü
- 5651 sayılı Kanun kapsamındaki trafik kayıtları süresiz saklanmaz; gecikme, bağlantı kayıtlarının silinmesine yol açar.
- Ekran görüntüleri tek başına zayıftır; tarih, kaynak adres ve erişim yolu ile birlikte sunulmalıdır.
- Kurum içi log ve yetkilendirme kayıtları için erken aşamada muhafaza talebi iletilmelidir.
- Cihaz üzerinde inceleme gerekiyorsa cihazın değiştirilmemesi ve kullanılmaması gerekir.
Ceza Yolu ile KVKK Yolunu Karıştırmayın
Aynı olay, ceza soruşturması ile KVKK kapsamındaki idari denetimi eş zamanlı doğurabilir. Bunlar farklı mercilerde yürüyen, farklı takvimlere sahip iki ayrı süreçtir. Savcılığa yapılan başvuru Kurula yapılan şikâyet yerine geçmez; tersi de doğru değildir. Tazminat talebi ise ayrıca hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
Başvurudan Önce Hazırlanacak Dosya
Olayın ilk fark edildiği an, ihlalin kapsamı, etkilenen veri türleri, yapılan iç yazışmalar ve varsa bildirim yazıları tek bir kronolojide toplanmalıdır. Bu kronoloji hem yetkili merciin doğru seçilmesini kolaylaştırır hem de sürelerin ne zaman işlemeye başladığını tartışmaya açık bırakmaz.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri ihlallerinde teknik ve hukuki değerlendirme iç içedir; somut olayınızda kayıt ve süre analizini bir hukukçu ile birlikte yapmanız yerinde olur.