İnternet üzerinden yapılan bir paylaşım kişilik haklarını ihlal ettiğinde ya da bir suç unsuru taşıdığında, ilk saatlerde atılan adımlar sonucun tamamını belirler. 5651 sayılı Kanun ile TCK 243-245 arasındaki bilişim suçları düzenlemesi ve KVKK, bu alanda birbirini tamamlayan üç ayrı yol sunar; hangisinin seçileceği talebin niteliğine bağlıdır.
Üç Farklı Kapı
Kişilik haklarının ihlali sebebiyle içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talepleri sulh ceza hâkimliğine yapılır. Aynı içerik bir bilişim suçu oluşturuyorsa cumhuriyet başsavcılığına şikâyet yolu ayrıca işletilir. İçerikte kişisel veri işleme boyutu varsa veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet mekanizması devreye girer. Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir; ancak her birinin kendi süresi ve kendi delil beklentisi vardır.
Delil Zinciri İlk Gün Kurulur
İnternet içeriği kolayca değiştirilebilir veya silinebilir. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin tespiti yapılmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; tarih, saat, tam bağlantı adresi ve içeriğin bulunduğu sayfanın bütünü görünecek biçimde tespit yapılması gerekir. Noter aracılığıyla ya da bilirkişi eşliğinde yapılan tespitler, içerik sonradan silinse bile dosyada ayakta kalır.
Tespit Sırasında Kayda Alınacaklar
- İçeriğin tam bağlantı adresi ve varsa arşiv bağlantısı
- Yayın tarihi, güncelleme tarihi ve görüntüleme sayısı
- Paylaşan hesabın profil bilgileri ve önceki paylaşımlarındaki bağlam
- Yorumlar ve paylaşımın yayıldığı diğer platformlar
- Erişimin sağlandığı cihaz ve bağlantı bilgileri
Kararın Uygulanabilir Olması
- Talep, sayfanın tamamına değil ihlal oluşturan içeriğin adresine yöneltilir.
- Aynı içerik birden fazla adreste yayınlanmışsa hepsi tek dilekçede listelenir.
- İçeriğin çıkarılması ile erişimin engellenmesi ayrı ayrı ve gerekçeli olarak talep edilir.
- Kararın hangi kuruma bildirileceği ve uygulanma süreci takip edilir.
Yalnızca alan adına yönelik geniş bir engelleme talebi, ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle reddedilebilir. Talebin dar ve hedefli yazılması, kabul ihtimalini artırır.
İtiraz ve Sonraki Aşama
Sulh ceza hâkimliği kararına karşı itiraz yolu açıktır ve bu itiraz kısa bir süreye bağlıdır. Talebi reddedilen başvurucu kadar, hakkında engelleme kararı verilen içerik sahibi de aynı süre baskısı altındadır. Karar tebliğ edildiğinde beklemek yerine gerekçenin hemen okunması ve eksik bırakılan delilin belirlenmesi gerekir. Ayrıca engelleme kararı alınmış olması, aynı olaydan doğan tazminat ve ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; bu talepler kendi süreleri içinde ayrıca ileri sürülmelidir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü, platformun konumu ve ihlalin ağırlığı seçilecek yolu değiştirebileceğinden, içerik yayında kaldığı sürece hızlı hareket etmeniz ve bir hukukçuya danışmanız önerilir.