Oltalama saldırısında kayıp genellikle dakikalar içinde gerçekleşir, ancak hak arama süreci farklı hızlarda ilerleyen üç ayrı kanalda yürür: platforma yapılan bildirim, savcılığa yapılan şikâyet ve içeriğe yönelik erişim engelleme istemi. Bu kanalların mercileri ve süreleri birbirinden bağımsızdır. Bu rehber TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu üçlü yapıyı ele alır.
Platform Başvurusu Neden Tek Başına Yetmez?
Banka, ödeme kuruluşu veya sosyal medya platformuna yapılan bildirim, işlemin durdurulması ve hesabın askıya alınması bakımından hızlı sonuç verebilir. Ancak platform kayıtları belirli bir süre sonra silinir veya yalnızca resmî talep üzerine paylaşılır. Bu nedenle bildirim yapılırken alınan başvuru numarası, saat bilgisi ve yazışma dökümü saklanmalı; aynı gün içinde adli makama da başvurulmalıdır. Kayıtların yurt dışında tutulduğu hizmetlerde talebin adli yazışma yoluyla iletilmesi zaman aldığından, gecikme doğrudan delil kaybına dönüşür.
Adli Yol: Şikâyet Mercii ve Görevli Mahkeme
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya bozma ve banka ile kredi kartlarının kötüye kullanılması TCK kapsamında ayrı suç tipleridir. Şikâyet, ikamet edilen yer cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir; soruşturma yetkisi sonradan suçun işlendiği yer savcılığına devredilebilir. Kovuşturma aşamasında görevli mahkeme, isnat edilen suçun ve öngörülen cezanın niteliğine göre belirlenir; oltalamayla elde edilen verilerin banka hesabında kullanılması hâlinde dosya nitelikli bir suç tipine kayabilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde olayın yalnızca sonucu değil, teknik akışı da anlatılmalıdır.
İçerik ve Erişim Engelleme İstemi
- Sahte site veya taklit hesap için 5651 kapsamında erişimin engellenmesi istenebilir; bu istemde görevli merci sulh ceza hâkimliğidir.
- Kişilik haklarının ihlali gerekçesiyle yapılan başvurularda kısa karar süreleri işler; başvuru gecikirse zarar yayılır.
- İçerik sağlayıcıya ve yer sağlayıcıya yapılan doğrudan uyarı yazışması ayrıca saklanır.
- Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu ayrı bir kanaldır.
Delilin Ömrü: Zamanla Yarışan Kayıtlar
Bu dosyalarda hak düşürücü sürelerin yanında pratik bir süre baskısı daha vardır: kayıtların saklanma süresi. IP kayıtları, oturum bilgileri ve mesaj içerikleri belirli süre sonunda silinebilir. Bu nedenle ekran görüntüleri zaman damgalı biçimde alınmalı, gelen sahte mesajın başlık bilgileri ham hâliyle kaydedilmeli, cihaz üzerinde silme ve biçimlendirme yapılmamalıdır. Aktarımın hangi hesaba gittiği ve varsa alıcı hesabın bilgileri şikâyet dilekçesine eklenmelidir.
İlk Yirmi Dört Saat Planı
- İlgili hesaplar dondurulur, şifreler farklı bir cihazdan değiştirilir.
- Platform ve ödeme kuruluşuna bildirim yapılır, başvuru numaraları not edilir.
- Tüm ekran görüntüleri ve mesaj başlıkları tek klasörde toplanır.
- Savcılığa şikâyet dilekçesi verilir; kayıtların ilgili kuruluşlardan istenmesi açıkça talep edilir.
- Yayında olan sahte içerik varsa erişim engelleme başvurusu ayrıca yapılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın teknik ayrıntısı hem mercii hem de nitelendirmeyi değiştirebileceğinden, başvurularınızı bir hukukçuyla birlikte kurgulamanız yararınıza olur.