Sosyal medya, e-posta veya oyun hesabının ele geçirilmesi hem teknik hem hukuki bir olaydır. Mağdurların çoğu önce platformun kurtarma formunu doldurur, adli başvuruyu haftalar sonra yapar. Oysa iki süreç birbirinin yerine geçmez ve gecikme hem delili hem şikayet hakkını eritir.
Delil Kaybını Önleyen İlk Adımlar
Platform kayıtları sınırlı süre saklanır; bu nedenle ilk yapılacak iş, ekranların kaybolmadan sabitlenmesidir.
- Giriş bildirimi, şifre değişikliği ve cihaz onayı e-postaları silinmeden kaydedilir.
- Oturum geçmişi ve tanınmayan IP/cihaz listesi ekran görüntüsüyle alınır.
- Hesap üzerinden gönderilen mesaj ve paylaşımlar tarih damgasıyla arşivlenir.
- Zarar oluştuysa banka veya ödeme kuruluşu dekontları ayrı bir klasörde toplanır.
- Kullanılan cihazda antivirüs taraması yapılır, ancak cihaz sıfırlanmadan önce imaj alınması düşünülmelidir.
Platform Başvurusu ile Adli Başvurunun Farkı
Platforma yapılan başvuru hesabın iadesini ve erişimin kesilmesini hedefler; ceza sorumluluğu doğurmaz ve zamanaşımını etkilemez. Adli başvuru ise fail hakkında soruşturma başlatır. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemin işleyişini engelleme ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir. Hesap üzerinden kişisel veri yayıldıysa verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi ve yayılması ayrıca değerlendirilir.
Hangi Merci: Savcılık, Sulh Ceza Hakimliği, Kurul
- Cumhuriyet başsavcılığı: Suç duyurusu için asıl mercidir; failin tespiti için IP ve trafik kayıtlarının istenmesi ancak soruşturma kapsamında mümkündür.
- Sulh ceza hakimliği: 5651 sayılı Kanun kapsamında kişilik hakkını ihlal eden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi taleplerinde karar mercii budur.
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu: İhlal bir veri sorumlusunun güvenlik zafiyetinden kaynaklanıyorsa, önce veri sorumlusuna başvurulur, sonuç alınamazsa Kurul'a şikayet edilir.
Süre Riski: Şikayete Bağlı Suçlar
Bilişim alanındaki bazı suç tipleri resen soruşturulurken, bir kısmı şikayete bağlıdır. Şikayete bağlı hâllerde fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aylık şikayet süresi işler ve bu süre geçtiğinde kovuşturma imkânı ortadan kalkar. Failin kim olduğu belli değilken şikayette bulunmaktan kaçınmak yaygın bir hatadır; sürenin işlemeye başlaması ihtimali karşısında başvurunun geciktirilmemesi güvenlidir.
Kapanış
Hesap iadesi ile fail tespiti farklı zaman ölçeklerinde ilerler; ikisini paralel yürütmek gerekir. Somut olayınızda hangi başvurunun önce yapılacağı, ele geçirmenin yöntemine ve doğan zarara göre değişeceğinden bir hukukçuyla erken görüşmek yerinde olur.