Yapay zeka ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zararın büyüklüğünü belirleyen şey içeriğin niteliğinden çok yayılma hızıdır. Bu nedenle deepfake dosyalarında hukuki strateji, kaldırma ve delil sabitleme adımlarının aynı anda yürütülmesi üzerine kurulur.
Üç Hattın Eş Zamanlı Yürütülmesi
Birinci hat, platformun kendi bildirim mekanizmasıdır ve en hızlı sonuç veren yol olabilir. İkinci hat, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebiyle sulh ceza hakimliğine yapılan başvurudur. Üçüncü hat ise cumhuriyet başsavcılığına yapılan suç duyurusudur. Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir; platform içeriği kaldırsa bile failin tespiti için soruşturma ayrıca yürütülmelidir.
Delili Kaybetmeden Sabitlemek
- İçeriğin tam bağlantı adresi, kullanıcı adı ve profil bilgisi kaydedilir.
- Ekran görüntüsü yerine, tarih ve saat bilgisini içeren ekran kaydı tercih edilir.
- Paylaşımın etkileşim sayıları ve yayılma zinciri not edilir.
- Dosyanın kendisi indirilerek özet değeriyle birlikte saklanır.
- Delil tespiti talebiyle mahkemeden resmi kayıt alınması değerlendirilir.
İçerik kaldırıldıktan sonra delilin de kaybolduğu, bu nedenle sonraki ceza yargılamasında ispat sıkıntısı yaşandığı sık görülür. Kaldırma talebinden önce arşivleme yapılması bu riski azaltır.
Başvuruda Süre Baskısı
Erişimin engellenmesi kararı verildikten sonra kararın uygulanmasına ve itiraza ilişkin kısa süreler işler. Kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle yapılan başvurularda hakimliğin karar vermesi için öngörülen süre de kısadır. Buna karşılık dilekçede ihlalin somut olarak gösterilmemesi, talebin reddine ve değerli zamanın kaybına yol açar. Bu nedenle başvuruda hangi görüntünün hangi kişiye ait olduğu ve içeriğin neden sahte olduğu ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Ceza Boyutu ile Veri Koruma Boyutunun Ayrılması
Deepfake içeriği, olayın özelliğine göre TCK kapsamında hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik veya dolandırıcılık boyutuna taşınabilir; sisteme girme ve verilerin bozulması söz konusuysa TCK 243-245 hükümleri gündeme gelir. Aynı fiil, kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi yönüyle KVKK boyutunda ayrı bir başvuru konusu da olabilir. İki hattın karıştırılmaması, her iki dosyanın da güçlü kalmasını sağlar.
Yurt Dışı Sağlayıcı Sorunu
Sağlayıcı yurt dışında ise kararların uygulanması gecikebilir. Bu durumda içeriğin Türkiye kaynaklı yeniden paylaşımlarının ayrıca hedeflenmesi ve arama motoru sonuçlarına yönelik talepler pratik fayda sağlar. Zincirin her halkası için ayrı bağlantı listesi hazırlanması, kararın kapsamının dar kalmasını önler.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Deepfake dosyalarında ilk yirmi dört saatte atılan adımlar sonucu belirlediğinden, içerikle karşılaştığınız anda bir hukukçuyla temasa geçmenizde fayda vardır.