İnternette yayımlanan bir içerik kişilik hakkını ihlal ettiğinde en değerli kaynak zamandır; içerik yayıldıkça hem zarar büyür hem de delil elde etmek güçleşir. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri farklı yollar sunar; bu yolların birbirinin yerine değil, birlikte kurgulanması gerekir.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Sonuç
Kişilik hakkı ihlali sebebiyle içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu gündeme gelir. Fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet ayrı bir yol olarak işler. Bu üç yolun sonuçları farklıdır: biri içeriği kaldırır, diğeri idari yaptırım doğurur, üçüncüsü cezai sorumluluk arar.
Talebin Kapsamı Nasıl Belirlenir
Erişim engelleme kararının kapsamı, kural olarak ihlalin gerçekleştiği içerikle sınırlı tutulur. Bu nedenle talep, tüm siteye değil, ihlali oluşturan adreslere yönelik olarak ve her adres tek tek gösterilerek kurulmalıdır. Adreslerin listelenmesinde eksiklik varsa, karar alındıktan sonra aynı içeriğin başka bağlantılardan yayılmaya devam etmesi kaçınılmazdır.
Delil Kaybı: En Somut Risk
- İçeriğin görüntüsü, bağlantı adresi ve yayın tarihi zaman damgalı biçimde kaydedilmelidir.
- Sayfa kaynak kodu ve erişim tarihi ayrıca saklanmalıdır.
- İçeriğin yayıldığı ikincil hesaplar ve paylaşımlar liste hâlinde tutulmalıdır.
- Yer sağlayıcı ve içerik sağlayıcıya yapılan bildirimler yazılı kanıtla belgelenmelidir.
Süre Baskısı ve Kararın Uygulanması
Bu alanda süre baskısı iki yönlüdür. Bir yandan hâkimlik başvurularının kısa sürede sonuçlandırılması öngörülmüş, diğer yandan kararın uygulanması için ilgili sağlayıcılara bildirim yapılması gerekmiştir. Kararın alınması ile fiilen uygulanması arasındaki dönemde içeriğin çoğaltılması ihtimaline karşı, karar örneğinin ilgili platformlara ivedilikle iletilmesi ve uygulanmayan kararlar için ayrıca takip yapılması gerekir. Karara itiraz yolu ve süresi ise karar metninde gösterildiği şekilde takvime işlenmelidir.
Yanlış Kapıya Yapılan Başvurunun Maliyeti
Kişisel veri niteliğindeki bir içerik için doğrudan ceza şikâyetiyle yetinmek ya da kişilik hakkı ihlalinde yalnızca platformun kendi şikâyet formunu kullanmak, çoğu zaman sonuç vermez. Platform içi başvurular reddedildiğinde geçen süre, delillerin silinmesi riskini artırır. Bu nedenle platform başvurusu ile hukuki başvuru eşzamanlı yürütülmelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; içeriğin türü, yayın yeri ve ihlalin niteliği izlenecek yolu değiştirebilir. Başvuru öncesinde delillerin ve talebin bir hukukçuyla birlikte hazırlanması, sonuç alma ihtimalini artırır.