Kişisel verilerin izinsiz yayımlandığı bir olayda mağdurun ihtiyacı iki katmanlıdır: içeriğin hızla erişime kapanması ve sorumluların belirlenmesi. Bu iki hedef farklı mercilere, farklı usullere ve farklı sürelere tabidir. Aşağıda TCK'nın 243 ila 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde içerik kaldırma sürecinin merci haritası çıkarılmaktadır.
İçeriğin Kaldırılması İçin Hangi Yol
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlali oluşturan içerikler bakımından içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvuru ile hâkimlik kararı alma yollarını birlikte düzenler. Doğrudan başvuruda cevap beklenirken zaman kaybedilmemesi için, ihlalin ağırlığına göre yargısal yol paralel olarak değerlendirilmelidir. Erişimin engellenmesi talepleri sulh ceza hâkimliği tarafından incelenir ve karar hızlı sonuç doğuran bir tedbir niteliğindedir. Talebin kapsamı URL düzeyinde belirtilmezse karar uygulamada eksik kalır.
KVKK Yolu Neyi Karşılar
Verinin hukuka aykırı işlendiği iddiası bakımından KVKK, önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurula şikâyet şeklinde iki aşamalı bir düzen öngörür. Veri sorumlusuna başvurulmadan yapılan şikâyet, bu ön aşama tamamlanmadığı için sonuçsuz kalır. Ayrıca veri sorumlusunun cevabından sonra Kurula gitmek için tanınan süre sınırlıdır; yazışmanın uzaması bu süreyi korumaz. Bu yol içeriğin kaldırılmasını her zaman sağlamaz ancak idari yaptırım ve ihlalin tespiti bakımından ayrı bir sonuç doğurur.
Ceza Boyutu ve Şikâyet Süresi
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, verilerin ele geçirilmesi ve sistemi engelleme fiilleri TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin maddelerinde düzenlenmiştir. Bu fiillerin bir kısmı şikâyete bağlı olmasa da, kişisel verilere ilişkin bazı suç tipleri ile özel hayata müdahale iddialarında şikâyet süresi kritik hale gelir. Şikâyet süresi failin ve fiilin öğrenilmesiyle işler; failin kim olduğu belirsizken beklemek, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Delil Kaybı Zamanla Hızlanır
- Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisi birlikte kaydedilmelidir.
- Trafik ve bağlantı kayıtları belirli süre tutulduğundan, gecikme faili tespit etme imkânını daraltır.
- İçerik kaldırıldıktan sonra yalnızca kaldırma sonucu kalır, ihlalin kapsamı ispatlanamayabilir.
- Yedek yayınlar ve mirror siteler için ayrı talep gerekebilir.
Yanlış Kanaldan Yürünürse
Kurula yapılan şikâyet içeriğin kaldırılmasını sağlamaz, hâkimlik kararı ise veri sorumlusunun idari sorumluluğunu tespit etmez. İki yolun birbirinin yerine geçtiği varsayımıyla hareket eden dosyalarda hem içerik yayında kalır hem süreler tükenir. Doğru kurgu, hedeflere göre yolların paralel yürütülmesidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yayının niteliği ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirir. İçerik yayındayken zaman aleyhe işlediğinden, ilk gün içinde hukuki değerlendirme alınması önerilir.