Satılan malın ya da ifa edilen edimin sözleşmeye aykırı çıkması hâlinde tartışma çoğu zaman esastan değil, zamanlamadan kaybedilir. Ayıp ihbarının ne zaman yapıldığı, arabuluculuk görüşmesinin hangi aşamada devreye girdiği ve uzlaşma teklifinin hangi anda değerlendirildiği; TBK ve TKHK çerçevesinde talebin akıbetini doğrudan etkiler. Bu rehber, ayıp dosyasında zaman çizgisini kurmaya ve anlaşmak mı, dava açmak mı sorusunu veriye dayandırmaya odaklanır.
Ayıp İhbarından Görüşme Masasına Uzanan Zaman Çizgisi
Dosyanın ilk sayfası, ayıbın öğrenildiği anı gösteren belgedir. Teslim tutanağı, muayene kaydı, servis formu, e-posta veya mesaj yazışması; hepsi tek bir tarih sütununa yerleştirilmelidir. Açık ayıp ile gizli ayıp arasındaki fark, ihbarın beklenen hızını değiştirdiği için, ayıbın niteliği baştan yazılı olarak nitelendirilmelidir. İhbarın karşı tarafa ulaştığını gösteren delil yoksa, ilerideki tüm hesaplar dayanaksız kalır.
Görüşme Öncesi Hazırlanacak Usul Paketi
- Sözleşme, ek protokoller ve varsa garanti belgesi tek dosyada birleştirilir.
- Ayıbın teknik tarifi, fotoğraf ve rapor eklerine bağlanır.
- Seçimlik haklardan hangisinin kullanıldığı açıkça yazılır; sonradan değiştirme ihtimali not düşülür.
- Zarar kalemleri (bedel farkı, onarım gideri, kullanım kaybı) ayrı satırlarda tutarlandırılır.
- Görüşmeye katılacak kişinin temsil yetkisi belgeyle hazırlanır.
Uzlaşma mı Dava mı: Karar Eşiğini Belirleyen Ölçütler
- Karşı tarafın ödeme kabiliyeti ve teminat sunma ihtimali
- Teknik incelemenin yargılamada uzun sürme olasılığı
- Talebin belgeyle mi tanıkla mı ispatlanabildiği
- Sözleşmede tarafları bağlayan özel usul kuralları bulunup bulunmadığı
- Süre bakımından riskli bir eşiğe yaklaşılıp yaklaşılmadığı
Bu ölçütler tek tek puanlandığında, masada kalmanın mı yoksa dava dilekçesini hazırlamanın mı rasyonel olduğu görünür hâle gelir. Görüşmenin sürmesi, süre işlemesini her durumda durdurmaz; bu nedenle uzlaşma çabası ile dava hazırlığı paralel yürütülmelidir.
Anlaşma Sağlanırsa: Metnin İcra Edilebilirliği
Uzlaşma metni, yalnızca "anlaşıldı" ifadesinden ibaret kalmamalıdır. Ödeme takvimi, gecikme hâlinde uygulanacak sonuç, ayıbın giderilmesine ilişkin teslim tarihi ve tarafların birbirini ibra ettiği kalemler ayrı ayrı yazılmalıdır. Kapsamı belirsiz bir ibra kaydı, sonradan ortaya çıkan zararlar için yeni bir uyuşmazlık doğurur. Metnin icraya konulabilir nitelikte düzenlenmesi, alacağın tahsil aşamasında zaman kazandırır.
Buradaki değerlendirmeler genel nitelikte olup her sözleşme kendi metni ve teslim koşullarıyla birlikte okunmalıdır. Ayıp iddianızın süre ve ispat yönünden nerede durduğunu görmek için dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olur.