Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde arabuluculuk, çoğu kişi tarafından yalnızca bir formalite adımı olarak görülür. Oysa 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümleri, 6100 sayılı HMK'nın yargılama düzeni ve tüketici işlemlerinde 6502 sayılı TKHK ile kesişen alanlar birlikte düşünüldüğünde, görüşme masası aslında delil durumunuzun ilk sınavıdır. Masaya elinizde ne varsa onunla oturursunuz; hazırlıksız gidilen görüşme, ileride açılacak davanın da tonunu belirler.
Görüşmeye gitmeden önce zararı somutlaştırmak
Haksız fiil dosyalarında en sık rastlanan eksiklik, zararın miktar olarak gösterilememesidir. Fiilin gerçekleştiği tartışmasız olsa bile, karşılığı rakama dönüştürülemediğinde görüşme sonuçsuz kalır. Bu nedenle görüşme öncesinde zarar kalemleri ayrıştırılmalıdır: fiili zarar, kazanç kaybı, tedavi ve bakım giderleri, varsa manevi tazminat talebinin dayandığı olgular.
Üç unsuru ayrı ayrı belgelemek
- Fiil: Olayın gerçekleştiğini gösteren tutanak, kamera kaydı, bilirkişi ya da uzman görüşü, tanık listesi
- Zarar: Fatura, onarım teklifi, sağlık raporu, gelir kaybını gösteren kayıtlar
- İlliyet bağı: Zararın doğrudan bu fiilden kaynaklandığını gösteren teknik değerlendirme ya da tarih sıralaması
Bu üç unsurdan biri belgesiz kaldığında karşı taraf görüşmede en zayıf halkayı hedef alır. Zincirin tamamı gösterildiğinde ise tartışma miktara kayar; bu da anlaşma ihtimalini artırır.
Görüşme tutanağının ileriki aşamaya etkisi
Arabuluculuk görüşmelerinde yapılan beyanlar bakımından kanun gizliliği esas alır; ancak taraflar arasında imzalanan tutanağın kapsamı ve anlaşma metnindeki ifadeler sonradan bağlayıcı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle anlaşma metninde hangi kalemlerin kapsandığı, feragat edilen hakların sınırı ve ödeme takvimi açık yazılmalıdır. Kapsamı belirsiz bir metin, ileride ikinci bir uyuşmazlığın kaynağı olur.
Anlaşma sağlanamazsa strateji nasıl değişir
Görüşmenin sonuçsuz kalması bir kayıp değil, bilgi kazancıdır. Karşı tarafın hangi noktada direndiği, hangi kalemi kabul ettiği ve hangi savunmayı öne süreceği görülmüş olur. Dava dilekçesi bu bilgiye göre yazıldığında, savunmayı önceden karşılayan bir metin ortaya çıkar. Görüşme sonrası yapılacak ilk iş, eksik olduğu anlaşılan delil kalemleri için toplama planı çıkarmaktır.
Zamanaşımı ve süre yönetimi
Haksız fiil alacaklarında zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesine bağlı olarak işler; ayrıca fiilin aynı zamanda suç oluşturduğu hallerde farklı bir süre rejimi gündeme gelebilir. Görüşme süreci uzarken sürelerin akmaya devam ettiği unutulmamalı, kritik tarihler baştan takvime işlenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Olayın türü, zararın kapsamı ve taraflar arasındaki ilişki sonucu değiştirdiğinden, görüşmeye gitmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.