Sözleşme ilişkisinden doğan bir tazminat talebinde dosyanın kaderi çoğu zaman dava dilekçesiyle değil, ihtarnamenin kaleme alındığı gün belirlenir. Bu rehber, tazminat talebini ihbar aşamasından başlatıp karşı tarafın itirazına kadar götüren adımları ve bu süreçte en sık karşılaşılan delil eksikliği sorununu ele alır.
İhtarname Talebin İskeletidir
TBK sisteminde borçlunun temerrüde düşmesi kural olarak alacaklının ihtarına bağlıdır; ifa günü sözleşmede kararlaştırılmışsa ayrıca ihtara gerek kalmadan temerrüt doğar. Uygulamada gecikme faizi, cezai şart ve aşkın zarar kalemlerinin tartışmasız hale gelmesi, ihtarın hangi tarihte, hangi içerikle ve nasıl tebliğ edildiğine bağlıdır. Noter kanalıyla gönderilen ihtarda alacağın miktarı, hukuki dayanağı ve tanınan sürenin açıkça yazılması gerekir; gereğinin yapılması gibi soyut kalıplar sonradan ciddi ispat sorunu üretir.
Delil Eksikliği Hangi Noktalarda Doğuyor
- Sözleşmenin imzalı nüshası yerine yalnızca taslak metnin veya e-posta ekinin saklanması
- Eksik ya da ayıplı ifanın fark edildiği an ile bildirim tarihi arasındaki boşluğun hiçbir belgeyle kapatılamaması
- Zararın miktarını gösteren fatura, dekont ve muhasebe kaydının parça parça toplanması
- Mesajlaşma ve e-posta yazışmalarının bağlamından koparılmış tek tek ekran görüntüleriyle sunulması
- Tebligat mazbatasının dosyada bulunmaması nedeniyle ihtar tarihinin tartışmalı hale gelmesi
Karşı Tarafın İtirazına Önceden Cevap Üretmek
- Olası savunmalar listelenir: ifanın kabul edildiği, ayıbın süresinde bildirilmediği, zararın doğmadığı, alacağın takas edildiği.
- Her savunmaya karşılık gelen belge ayrı bir başlık altında dosyalanır.
- Zarar toplu bir rakam olarak değil, kalem kalem hesaplanabilir bir tablo halinde yazılır.
- Belirsiz alacak, kısmi dava ve tam eda davası seçenekleri ıslah ihtimaliyle birlikte karşılaştırılır.
- Teknik inceleme gerektiren konularda dava açılmadan önce delil tespiti yoluna başvurulması değerlendirilir.
Zamanaşımı Takvimini İhtardan Bağımsız Kurun
İhtar çekilmiş olması zamanaşımını kendiliğinden kesmez; kesilme yalnızca kanunda sayılan hâllerde söz konusu olur. Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacaklarda geçerli genel süre ile belirli sözleşme tiplerine özgü kısa süreler kolayca birbirine karışabildiğinden, dosya açılırken ilişkinin niteliği ve alacağın türü ayrı ayrı not edilmelidir. Ticari ilişkilerde ayıp ihbarı için öngörülen kısa süreler ise tazminat hakkının tamamını etkileyebilecek niteliktedir.
Dosyayı Anlaşılır Tutan Pratik Kontroller
Her belgeye tarih ve kaynak etiketi eklemek, tanık beyanının hangi vakıayı desteklediğini önceden yazmak ve bilirkişi incelemesi ihtimaline karşı hesap yönteminin dilekçede açıklanması dosyanın okunabilirliğini belirgin biçimde artırır. Arabuluculuk görüşmelerindeki beyanların gizliliği nedeniyle orada paylaşılan bilgilerin dava aşamasında delil olarak kullanılamayacağı da planlamaya baştan dahil edilmelidir.
Bu yazı genel nitelikte bilgi sunar; her sözleşme ilişkisi kendi metni ve yazışma geçmişiyle birlikte değerlendirilir. Talebinizin kapsamı ve süresi bakımından dosyanızı bir avukatla gözden geçirmenizde yarar vardır.