Teslim edilen mal ya da yapılan iş beklentiyi karşılamadığında tartışma çoğu zaman iki başlıkta düğümlenir: ayıbın varlığı ve sözleşmenin ne vaat ettiği. TBK, HMK ve TKHK ekseninde yürüyen bu tartışmada sözleşme yorumu metnin lafzıyla sınırlı kalmaz; tarafların iradesi, teknik şartname ve teslim sonrası yazışmalar birlikte okunur. Bu rehber, ayıp iddiasını delil eksikliğine düşmeden kurmanın adımlarını anlatıyor.
Ayıbın Türü Yolun Tamamını Değiştirir
Açık ayıp ile gizli ayıp, muayene ve ihbar yükümlülüğü bakımından farklı sonuçlar doğurur. Ağır kusurla gizlenen ayıpta ise karşı tarafın savunma imkânları daralır. Bu nedenle ilk yapılması gereken sınıflandırma, ayıbın ne zaman fark edilebilir hâle geldiğini belirlemektir.
İhbarın Yazılı ve İzlenebilir Olması
Telefonla yapılan bildirim, sonradan ispatlanamadığında yok hükmündedir. Bildirimin tarihi, muhatabı ve içeriği belirli olmalıdır. İhbar metninde ayıbın somut tarifi yer almalı; hangi seçimlik hakkın kullanıldığı ise dosyanın stratejisi netleştikten sonra ifade edilmelidir.
Delil Tespiti: Kaybolmadan Kayda Almak
Ayıp iddialarında en sık yaşanan kayıp, malın kullanılmaya devam edilmesi veya kusurun onarımla ortadan kalkması sonucu delilin yok olmasıdır. Dava açılmadan önce delil tespiti istenmesi, mevcut durumu bilirkişi eliyle kayda geçirir ve sonraki aşamada tartışma alanını daraltır.
Yorum Uyuşmazlığında Dayanılacak Kalemler
- Sipariş, teklif ve teknik şartname gibi sözleşme öncesi belgeler
- Tanıtım beyanları ile ürün etiketindeki taahhütler
- Teslim tutanağı, sevk irsaliyesi ve kabul kaydı
- Teslim sonrası şikâyet ve servis yazışmalarının tamamı
- Bağımsız teknik inceleme veya ölçüm raporları
Talep Sıralaması Nasıl Kurulur
- Ayıp somut olarak tanımlanır ve tarihlendirilir.
- Bildirim yazılı ve izlenebilir yolla yapılır.
- Delil tespiti ihtiyacı, kusurun kalıcılığına göre değerlendirilir.
- Seçimlik haklar arasında ekonomik sonuç karşılaştırılır.
- Karşı tarafın savunması gelmeden alternatif talep hazır tutulur.
Kapanış
Sözleşme uyuşmazlıklarında sonuç, çoğu zaman kimin haklı olduğundan çok kimin belgelediğine bağlıdır. Sözleşme metniniz kendine özgü hükümler içerebileceğinden, adım atmadan önce hukuki değerlendirme alınması yararlı olur.