Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, taraflar arasında önceden bir sözleşme bulunmadığı için çoğu zaman hazırlıksız yürütülür. Oysa TBK'nın haksız fiil sorumluluğuna ilişkin düzenlemeleri, HMK'nın yargılama kuralları ve ilişki tüketici işlemi niteliğindeyse TKHK birlikte okunduğunda, uyuşmazlığın mahkemeye gitmeden önce geçeceği bir eşik olduğu görülür. Bu eşik iyi kullanıldığında süre ve masraf kazandırır; hazırlıksız girildiğinde ise karşı tarafa dosyanın zayıf noktalarını gösterir.
Uyuşmazlık arabuluculuk süzgecinden geçiyor mu
Her haksız fiil alacağı için dava öncesi arabuluculuk aranmaz. Belirleyici olan, alacağın hangi ilişkiden doğduğu ve uyuşmazlığın niteliğidir; ticari nitelikteki ve tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıklar ile bazı alacak talepleri bakımından dava şartı olarak öngörülen bir süreç söz konusudur. Yanlış değerlendirme iki yönde de zarar verir: gereksiz yere arabulucuya gidilmesi zaman kaybettirir, gereken hâlde gidilmemesi ise davanın usulden reddine yol açar.
Görüşmeye delilsiz gitmenin bedeli
Arabuluculuk, tarafların iddialarını serbestçe konuşabildiği bir ortamdır; ancak karşı tarafı ikna eden şey yine belgedir. Görüşme öncesinde şu üç dosyanın hazır olması beklenir:
- Zararın doğuşunu gösteren kayıt: olay tutanağı, fotoğraf, tanık bilgileri, kamera görüntüsü talebi
- Zararın miktarını gösteren kayıt: fatura, onarım teklifi, tedavi gideri belgeleri, gelir kaybı hesabı
- Nedensellik bağını destekleyen kayıt: uzman raporu, teknik inceleme, resmî yazışmalar
Miktarı belgelenmemiş bir talep, görüşmede pazarlık zeminini kaybeder. Karşı taraf rakamı test edemediğinde çoğu zaman en düşük öneriyi yapar.
Anlaşma belgesi ve icra edilebilirlik
Görüşme anlaşmayla sonuçlanırsa, düzenlenen belgenin içeriği kadar icra edilebilirliği de önemlidir. Ödeme takvimi, gecikme hâlinde uygulanacak sonuç ve tarafların karşılıklı feragat kapsamı açıkça yazılmalıdır. Muğlak bir metin, uyuşmazlığı çözmek yerine ikinci bir uyuşmazlık üretir.
Anlaşmama hâlinde dava hazırlığı
- Son tutanak ve ekleri saklanır; dava dilekçesine eklenmesi gerekebilir.
- Görüşmede öğrenilen karşı argümanlara göre iddia yeniden düzenlenir.
- Zamanaşımı takvimi kontrol edilir; haksız fiilde sürelerin başlangıcı öğrenme anına bağlıdır.
- Delil listesi, dilekçeler aşaması kısıtları göz önünde tutularak baştan tam hazırlanır.
Bu içerik genel bir çerçeve sunar. Haksız fiil dosyalarında zararın türü ve tarafların sıfatı süreci belirlediğinden, görüşme öncesinde hukuki değerlendirme almak, sonradan telafisi zor kayıpları önler.