Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, borçlar hukukunun en geniş uygulama alanına sahip bölümüdür. TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri, HMK'nın yetki kuralları ve tüketici ilişkisi varsa TKHK birlikte devreye girdiğinde, davacının önünde birden fazla mahkeme seçeneği belirir. Dosyanın kaderini çoğu zaman bu seçim ile dava öncesi arabuluculuk aşamasının doğru yürütülüp yürütülmediği belirler.
Davacının Elindeki Yetki Seçenekleri
Haksız fiilden doğan davalarda yetki, genel yetkili mahkemeyle sınırlı değildir. Fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer, zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer ve zarar görenin yerleşim yeri mahkemeleri arasında seçim yapılabilir. Bu seçim yalnızca ulaşım kolaylığı meselesi değildir; delillerin bulunduğu yer, tanıkların ikameti ve keşif ihtiyacı da hesaba katılmalıdır. Seçim yapıldıktan sonra karşı tarafın yetki itirazına karşı gerekçenin dilekçede önceden kurulması yerinde olur.
Arabuluculuk Dava Şartı Bu Uyuşmazlıkta Var mı?
Dava şartı arabuluculuk her uyuşmazlık için geçerli değildir. Uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığı, tarafların tacir olup olmadığı ve talebin bir para alacağı ya da tazminat olup olmadığı belirleyicidir. Tüketici işlemlerinden doğan taleplerde ise ayrı bir dava şartı düzenlemesi bulunur. Kapsamda olduğu hâlde arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir; kapsamda olmadığı hâlde yapılan başvuru ise gereksiz zaman kaybına yol açar.
Son Tutanağın Usule Uygunluğu
Arabuluculuk aşamasında en çok gözden kaçan husus, büronun yetkisi ve tarafların doğru gösterilmesidir. Yanlış tüzel kişiye karşı yürütülen arabuluculuk süreci, dava aşamasında dava şartının yerine getirilmediği sonucunu doğurabilir. Son tutanakta anlaşmama nedeninin, katılan tarafların ve tarih bilgisinin eksiksiz yer alması, sonraki aşamada tartışmayı büyük ölçüde önler.
Tazminat Talebini Ölçülebilir Kurmak
- Zarar kalemleri maddi ve manevi olarak ayrılır, her kalem belgeye bağlanır.
- Fiil ile zarar arasındaki nedensellik bağı ayrı bir başlıkta anlatılır.
- Kusur oranı tartışmalıysa belirsiz alacak veya kısmi dava tercihi gerekçelendirilir.
- Faiz türü ve başlangıç tarihi talep sonucunda açıkça gösterilir.
- Zamanaşımı savunmasına karşı kesme ve durma sebepleri önceden hazırlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Aynı olayın sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil olarak iki ayrı temele oturtulabildiği durumlarda yetki, süre ve ispat yükü değişebileceğinden, dava açılmadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi tavsiye edilir.