Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde dosyayı zayıflatan en yaygın sebep, talebin haksız olması değil, ihbar ve ihtar aşamasının belgesiz ya da geç yürütülmesidir. Bu rehber, tazminat talebini ihbar ekseninde kurar ve usule aykırı işlem nedeniyle doğan kayıpları azaltmaya odaklanır.
İhtar ile İhbar Aynı Şey Değildir
İhtar, borçluyu temerrüde düşürmeye ve ona kesin bir süre vermeye yönelen irade açıklamasıdır. İhbar ise çoğu zaman bir durumun karşı tarafa bildirilmesi yükümlülüğünü karşılar; ayıplı mal teslim edilmesinde gözden geçirme ve bildirim yükümlülüğü buna örnektir. Türk Borçlar Kanunu bakımından bazı hâllerde ihtar aranmaz; belirli vadeli bir borçta vade dolduğunda borçlu ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Hangi hâlde olduğunuzu yanlış belirlemek, aslında var olan alacak için gereksiz bir bekleme ya da hiç yapılmamış bir ihtar sonucunu doğurur.
Gönderim Biçimi Bir Usul Tercihidir
Noter aracılığıyla gönderilen ihtarname, içeriğin ve tarihin ispatı bakımından en güçlü seçenektir. Elektronik posta veya mesaj yoluyla yapılan bildirimlerde ise içeriğin sonradan tartışmaya açılmaması için kayıt altına alma yöntemi baştan düşünülmelidir. İhtarın muhatabın hangi adresine çıkarıldığı, şirketlerde ise tebliğ edilen kişinin yetkisi, sonradan geçersizlik iddiasının dayanağı olabilir.
Zamanaşımı Kalemi Kaleme Hesaplanır
Aynı olaydan doğan taleplerin zamanaşımı süreleri farklı olabilir. Haksız fiile dayanan tazminat talepleri için nispeten kısa bir süre işlerken, sözleşmeye aykırılıktan doğan alacaklarda genel süre uygulanır; tüketici işlemlerinde ise ayrı bir düzenleme devreye girer. Bu nedenle tazminat kalemleri tek başlık altında toplanmadan önce, her kalemin dayandığı hukuki sebep ve süresi ayrı satırda gösterilmelidir. İhtar tek başına zamanaşımını kesmez; kesme sebeplerinin neler olduğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Talep Metninde Ölçülebilirlik
- Zarar kalemleri fiilî zarar ve yoksun kalınan kâr olarak ayrıldı mı
- Faiz başlangıç tarihi ihtar tarihine mi vadeye mi bağlandı
- Belirsiz alacak veya kısmi dava tercihi bilinçli yapıldı mı
- Karşı tarafın kusur oranına ilişkin savunmaya cevap hazırlandı mı
Sonuç Yerine
İhtar aşaması, davanın kaybedilmesi kadar davanın gereksiz açılmasını da önleyen bir filtredir. Doğru kurulduğunda uyuşmazlık çoğu zaman yargı önüne gelmeden çözülür. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; sözleşmenizin metni, teslim tarihleri ve yazışma geçmişi tabloyu tümüyle değiştirebileceğinden, ihtarnameyi göndermeden önce hukuki destek almanız önerilir.