Arabuluculuk, bazı uyuşmazlıklarda seçimlik bir yol iken bazılarında davanın ön koşuludur. TBK, HMK ve TKHK ekseninde hazırlanan bu rehber, haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde arabuluculuk aşamasının doğru kurgulanmasını ele alır.
Önce Sorulması Gereken Soru
Talebiniz hangi ilişkiden doğuyor? Aynı olay, taraflar arasındaki ilişkinin niteliğine göre farklı rejime tabi olabilir. Ticari nitelikteki para alacaklarında ve tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümünde arabuluculuk dava şartı olarak öngörülmüşken, salt haksız fiilden doğan bedensel zarar taleplerinde durum farklı değerlendirilir. Bu ayrım yapılmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilebilir.
Karma taleplerde ayrıştırma
Bir dilekçede hem sözleşmeye aykırılıktan doğan alacak hem haksız fiil tazminatı isteniyorsa, hangi kalemin ön aşamaya tabi olduğu ayrı ayrı belirlenmelidir. Toptan bir yaklaşım, davanın bir kısmının başından itibaren sakat kalmasına neden olur.
Süreç Kontrol Listesi
- Talep kalemleri, hukuki temellerine göre ayrıştırıldı mı?
- Karşı tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın ticari niteliği araştırıldı mı?
- Başvuru, yetkili arabuluculuk bürosuna mı yapıldı?
- Son tutanakta anlaşılamayan hususlar açıkça yazıldı mı?
- Zamanaşımı süresinin dolmasına ne kadar kaldığı hesaplandı mı?
Son Tutanağın İçeriği Neden Belirleyici
Anlaşamama ile sonuçlanan görüşmelerde tutanağın içeriği ileride iki yönden kullanılır: davanın konusunun aynı olup olmadığı ve yargılama giderlerinin paylaşımı. Tutanakta uyuşmazlığın konusu dar yazıldığında, davada ileri sürülen talebin ön aşamadan geçmediği iddiası gündeme gelir. Ayrıca görüşmelere geçerli mazeret olmaksızın katılmamanın gider yönünden sonucu bulunduğu unutulmamalıdır.
Usule Aykırı İşlem ve Zamanaşımı
Arabuluculuk sürecinin zamanaşımına etkisi, sürecin usulüne uygun başlatılmış olmasına bağlıdır. Yetkisiz büroya yapılan başvuru veya taraf bilgilerinin hatalı yazılması, korunduğu düşünülen sürenin fiilen korunmamış olması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle başvuru formundaki taraf ve adres bilgileri, dava dilekçesindeki bilgilerle birebir uyumlu olmalıdır.
Kapanış
Bu değerlendirme genel bilgilendirme amaçlıdır ve her uyuşmazlığın niteliği farklıdır. Talebinizin ön aşamaya tabi olup olmadığı konusunda tereddüt varsa, dava açmadan önce bir hukukçuya danışmanız zaman ve gider kaybını önler.