Sözleşmeden doğan alacaklarda iki takvim aynı anda işler: zamanaşımı süresi ve dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk süreci. TBK, HMK ve TKHK çerçevesinde bu iki takvimi ayrı ayrı yöneten dosyalar, çoğu zaman esasa hiç girilmeden sonuçlanır. Doğru kurgu, ikisini tek bir çizelgede birleştirmekle başlar.
Zamanaşımı Süresini Doğru Belirlemek
İlk iş, alacağın hukuki niteliğini tespit etmektir. Genel süre ile bazı alacak türleri için öngörülen daha kısa süreler farklı işler; ayrıca sözleşmenin ihlal edildiği an ile alacağın muaccel olduğu an her zaman aynı değildir. Taksitli edimlerde her taksidin kendi süresi işleyebileceğinden, tek bir başlangıç tarihi varsaymak yanıltıcı olur. Bu nedenle çizelge, alacak kalemlerinin her biri için ayrı satır içermelidir.
Arabuluculuğun Süreye Etkisi
Ticari davalar ile bazı uyuşmazlık türlerinde arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Öte yandan arabuluculuk süreci zamanaşımını kendiliğinden ortadan kaldırmaz, süreç boyunca sürenin işlemeyeceği kabul edilir ve son tutanağın düzenlenmesiyle takvim yeniden hareketlenir. Bu nedenle son tutanağın tarihi, dosyadaki en kritik tarihlerden biridir ve mutlaka kayıt altına alınmalıdır.
Görüşme Öncesi Hazırlık
- Alacağın dayanağı olan sözleşme ve eklerinin tam metni
- Fatura, irsaliye, teslim ve kabul kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmalarda borcun kabulüne yönelik ifadeler
- Kısmi ödeme yapılmışsa dekont ve mahsup açıklamaları
- Talep edilen tutarın hesap tablosu ve dayanağı
Zamanaşımı Def'ine Karşı Hazırlık
- Borcun ikrarına ya da kısmi ödemeye ilişkin belgeleri ayrı klasörde toplayın.
- Arabuluculuk başvuru ve son tutanak tarihlerini çizelgeye işleyin.
- Her alacak kaleminin muacceliyet tarihini ayrı yazın.
- Süre yönünden riskli kalemleri dava dilekçesinde öncelikli konumlandırın.
- Karşı tarafın def'i ileri sürmesi hâlinde vereceğiniz yanıtı önceden taslaklaştırın.
Bilgilendirme
Süre türleri ve arabuluculuk kapsamı uyuşmazlığın niteliğine göre değişir; bu metin genel bir çerçeve sunar. Alacağın niteliğinden emin değilseniz, başvuru yapmadan önce hukuki değerlendirme almanız telafisi olmayan kayıpları önler.