Haksız fiil, hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesidir ve TBK uyarınca tazminat sorumluluğu doğurur. Bu rehber HMK'nın ispat kuralları ve gerektiğinde TKHK ekseninde delil ve zarar hesabına odaklanır.
Haksız Fiilin Dört Unsuru
Sorumluluğun doğması için hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve fiil ile zarar arasında illiyet bağı birlikte bulunmalıdır. Unsurlardan birinin eksikliği talebi zayıflatır; bu yüzden dava dilekçesi dört unsuru da somut olayla örneklemelidir.
Zararın Kalem Kalem Belirlenmesi
Maddi zarar; fiili zarar ve yoksun kalınan kâr olarak ayrışır. Bedensel zararlarda tedavi giderleri ve kazanç kaybı, eşyaya verilen zararda onarım ya da değer kaybı ayrı hesaplanır. Manevi zarar ise olayın ağırlığı ve kişide bıraktığı etkiyle değerlendirilir.
İspat Yükü Kimde
Kural olarak zararı ve haksız fiili iddia eden taraf ispatla yükümlüdür. Ancak bazı sorumluluk türlerinde kusur karinesi işler ve ispat dengesi değişir. Delillerin olaydan hemen sonra toplanması, tanık ve belge kaybını önler.
Zamanaşımının İki Yönü
- Zararın ve failin öğrenilmesinden işleyen kısa süre gözetilir.
- Fiilin işlenmesinden itibaren işleyen uzun süre ayrıca değerlendirilir.
- Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı gündeme gelebilir.
Tazminat hesapları olayın niteliğine ve zarar kalemlerine göre değişir; delil ve süre kaybı yaşamamak için erken hukuki destek almanız yerinde olur.