Haksız fiilden doğan zararın karşılanmasında ilk adım genellikle dava değil, karşı tarafa yapılan bir ihbar ve talep bildirimidir. TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri zararın, fiilin, illiyet bağının ve kusurun birlikte ortaya konmasını gerektirir. Bu dört unsurdan biri belgeye bağlanmadığında, tazminat talebi ne kadar haklı olursa olsun HMK'nın ispat düzeni içinde karşılıksız kalır.
İhbarın İşlevi ve Zamanlaması
İhbar, karşı tarafı zarardan haberdar eder, temerrüdün başlangıcını kurar ve faiz talebinin dayanağını oluşturur. Ayrıca zararı azaltma yükümlülüğü bakımından da bir eşiktir: zarar gören, zararın büyümesini önlemek için makul adımları attığını gösterebilmelidir. İhbarın içeriğinde zararın kalemleri ve talep edilen davranış açıkça yazılmalıdır; genel ifadelerle gönderilen bildirimler sonradan yorum tartışmasına açık kalır.
Uygulama Sırası
- Olay tarihi, yeri ve zarara yol açan davranış tek bir anlatımda toplanır.
- Zarar kalemleri maddi ve manevi olarak ayrıştırılır, her kalem belgeye bağlanır.
- İhbarname ile talep bildirilir ve tebliğ kaydı saklanır.
- Sigorta kapsamı varsa poliçe hükümleri ve bildirim süreleri kontrol edilir.
- Cevap gelmezse dava, terditli talep yapısıyla hazırlanır.
Delil Eksikliğinin En Sık Görüldüğü Kalemler
- Zararın oluştuğu andaki durumu gösteren fotoğraf ve tutanakların alınmaması
- Tedavi, onarım veya kazanç kaybına ilişkin belgelerin toplanmaması
- Olay yerindeki tanıkların kimlik bilgilerinin kaydedilmemesi
- Zararın büyümesini önleyecek adımların atıldığının gösterilememesi
- Ürün ya da hizmet kaynaklı zararlarda TKHK kapsamındaki bildirimlerin yapılmaması
Zamanaşımı ve Ceza Davasının Etkisi
Haksız fiil taleplerinde süre, zararın ve failin öğrenilmesine bağlı olarak işler; ayrıca fiilin tarihine bağlı üst bir sınır bulunur. Eylem aynı zamanda suç oluşturuyorsa, ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımının uygulanma ihtimali gündeme gelir. Bu nedenle ceza soruşturması varsa dosya numarası ve gelişmeler takip edilmeli, soruşturmadaki tespitler tazminat dosyasına taşınmalıdır.
Talep Reddedilirse Ne Yapılır
Ret gerekçesi illiyet bağına ilişkinse yeni bir teknik değerlendirme, zarar miktarına ilişkinse hesaplama yöntemi üzerine yoğunlaşılmalıdır. Kusur oranına yönelik itirazlarda ise olayın oluş biçimine dair bağımsız kayıtlar belirleyici olur. Aynı dilekçeyi tekrar sunmak yerine, kararın dayandığı boşluğu doğrudan hedef alan bir kurgu tercih edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Zararın türü, tarafların sıfatı ve olayın oluş biçimi izlenecek yolu belirlediğinden, elinizdeki belgelerle birlikte bireysel hukuki değerlendirme almanız faydalı olur.