Haksız fiilden doğan zararın giderilmesi sürecinde ilk yazılan belge çoğu zaman bir ihtarnamedir. Ancak TBK uygulamasında ihtarname, sanıldığı kadar geniş bir koruma sağlamaz. Yanlış kişiye gönderilen, muhatabı belirsiz bırakan ya da talebi rakamla ortaya koymayan bir bildirim, dosyaya yalnızca bir kâğıt ekler. Bu rehber, ihbar ve ihtar aşamasında yapılan merci ve muhatap hatalarını azaltmaya odaklanır.
İhtarname Neyi Sağlar, Neyi Sağlamaz
İhtar, borçluyu temerrüde düşürmek, faiz başlangıcını belirlemek ve talebi belgelemek bakımından işlevlidir. Buna karşılık ihtarname tek başına zamanaşımını kesmez; zamanaşımını kesen işlemler kanunda ayrıca sayılmıştır. Bu farkın bilinmemesi, süre dolarken dosyanın güvende sanılmasına yol açar.
Muhatabın Doğru Belirlenmesi
- Zarar bir çalışanın eylemiyle doğmuşsa, işverenin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
- Şirket tüzel kişiliği ile yöneticinin kişisel sorumluluğu aynı ihtarnamede birleştirilmez.
- Sigorta korumasının bulunduğu hâllerde sigortacıya yapılacak bildirim ayrı bir kanaldan yürür.
- Birden fazla kişinin birlikte sebep olduğu zararda her biri için ayrı adres ve sıfat tespiti yapılır.
Uyuşmazlığın Niteliği Yolu Değiştirir
Aynı olay, tarafların sıfatına göre farklı kapılara açılır. İlişki tüketici işlemi niteliğindeyse TKHK hattı devreye girer ve parasal değere göre hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi gündeme gelir. Taraflar tacir ve iş ticari nitelikteyse, konusu para alacağı olan taleplerde arabuluculuğun dava şartı olup olmadığı önceden kontrol edilmelidir. Bu kontrol yapılmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilebilir.
Zararı Ölçülebilir Kılan Dosya Düzeni
- Olay anını gösteren tutanak, kamera kaydı veya tanık listesi hazırlanır.
- Fiili zarar; fatura, onarım bedeli ve eksper raporu ile kalem kalem gösterilir.
- Kazanç kaybı iddiası, gelir kayıtlarıyla dönemsel olarak karşılaştırılır.
- Bedensel zarar varsa tedavi evrakı ve rapor süreci kronolojik sıraya konur.
- Zararı azaltmak için alınan önlemler ayrıca belgelenir; bu husus karşı tarafın kusur savunmasını sınırlar.
İhtar Metninde Kaçınılması Gereken İfadeler
Talebin belirsiz bırakılması, tazminat isteminin sonradan artırılabileceği izlenimi doğurmak amacıyla rakam yazılmaması ve olayın hukuki nitelendirmesinin yapılmaması, ihtarın etkisini zayıflatır. Buna karşılık, ödeme için makul bir süre tanınması ve süre sonunda hangi yola başvurulacağının belirtilmesi, hem uzlaşma ihtimalini hem de dosyanın ciddiyetini artırır.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel bilgilendirme amacı taşır. Tarafların sıfatı, zararın türü ve olayın tarihi izlenecek usulü doğrudan etkilediğinden, somut olayda ayrıca hukuki destek alınması uygun olur.