Haksız fiil davalarında sorumluluk çoğu zaman tartışılmaz; asıl mücadele zararın miktarı üzerinde yaşanır. Dilekçede yazılan rakamın dayanağı yoksa, hesap raporu geldiğinde talep ya düşer ya da fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmadığı için ıslah imkânı sınırlanır. TBK ve HMK çerçevesinde, tüketici işlemlerinden doğan hâllerde TKHK'nin de devreye girdiği bu dosyalarda hesabın nasıl kurulacağını ele alıyoruz.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
- Fiili zarar: Onarım, yenileme, tedavi, nakliye gibi yapılmış ve belgelenmiş harcamalar
- Kazanç kaybı: Çalışılamayan dönem, iptal edilen iş, kullanılamayan araç veya iş yeri
- Değer kaybı: Onarım sonrası dahi giderilemeyen piyasa değeri düşüşü
- Manevi zarar: Somut olayın ağırlığı ve tarafların durumu ile bağlantılı olarak ayrı değerlendirilir
Her kalem için ayrı bir belge klasörü tutulması, bilirkişi raporuna itiraz aşamasında hangi kalemin eksik değerlendirildiğini göstermeyi kolaylaştırır.
Dava Türü Tercihi Hesabı Doğrudan Etkiler
Zararın miktarı dava açılırken tam olarak belirlenemiyorsa belirsiz alacak yoluna gidilmesi gündeme gelir; miktar belirlenebiliyor ancak bir bölümü talep ediliyorsa kısmi dava tercih edilir. Yanlış tercih, faiz başlangıcı ve zamanaşımının kesilmesi bakımından beklenmedik sonuçlar doğurur. Talep sonucunun kalem kalem yazılması ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunun belirtilmesi bu nedenle ihmal edilmemelidir.
İndirim Sebeplerine Karşı Hazırlık
Karşı taraf çoğunlukla zarar görenin kendi kusurunun bulunduğunu, zararın artmasına engel olmadığını ya da olayla zarar arasında illiyet bağının kurulamayacağını ileri sürer. Bu savunmalara karşı; olay yerine ilişkin tutanaklar, kamera kayıtları, tanık beyanları ve zararı sınırlamak için atılan adımların kayıtları önceden hazır edilmelidir. Zararı azaltmak için yapılan masraflar da ayrıca talep edilebilecek bir kalemdir.
Bilirkişi Raporuna İtirazın Tekniği
- Raporun hangi veriyi kullandığı, hangi belgeyi hiç değerlendirmediği tek tek gösterilir.
- Hesaba esas alınan tarih ve değerleme anının doğruluğu denetlenir.
- Kusur dağılımına ilişkin teknik tespitin dosya kapsamıyla uyumu tartışılır.
- Eksik kalan kalemler için ek rapor ya da yeni heyetten rapor talebi gerekçelendirilir.
- İtiraz süresi kaçırılmadan, rapor tebliğinden itibaren dilekçe hazırlanır.
Faiz ve Zamanaşımı Boyutu
Faizin hangi tarihten itibaren isteneceği, ihtarname çekilip çekilmediğine ve talebin niteliğine göre değişir. Bu nedenle olaydan sonra gönderilen her ihtar ve yapılan her görüşme tarihiyle kayıt altına alınmalıdır. Fiilin aynı zamanda suç oluşturduğu hâllerde zamanaşımı değerlendirmesinin farklılaşabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; zarar kalemlerinin niteliği ve olayın oluş biçimi hesabı değiştirir. Talep miktarını belirlemeden önce dosyanızı hukuki danışmanlıkla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olur.