Bir sözleşmenin ihlal edildiği kanaatine varıldığında atılan ilk adım, çoğu zaman davanın kaderini belirler. TBK'nın borca aykırılık hükümleri, HMK'nın usul kuralları ve tüketici işlemi söz konusuysa TKHK'nın koruyucu düzenlemeleri aynı olayda kesişebilir. Bu rehber, arabuluculuk aşamasını bir formalite değil strateji basamağı olarak kurmaya ve bu aşamada doğan süre risklerini yönetmeye odaklanır.
İhlali Adlandırmak: Gecikme mi, İfa Etmeme mi, Ayıplı İfa mı
Talep hakkı, ihlalin türüne göre şekillenir. Borçlunun geç ifası ile hiç ifa etmemesi, ya da ifanın sözleşmeye uygun olmaması farklı seçimlik haklar doğurur. Aynen ifa ile birlikte gecikme zararının istenmesi, ifadan vazgeçilerek zararın talep edilmesi veya sözleşmeden dönülerek verilenlerin geri istenmesi birbirinden ayrılır. Bu seçim yapılmadan gönderilen bir ihtar, sonradan aleyhe yorumlanabilir.
- Sözleşmede kararlaştırılan ifa zamanı ve yeri
- Temerrüdün nasıl doğduğu: kesin vade mi, ihtar mı
- Cezai şart ve sınırlama hükümlerinin varlığı
- Yazışmalarda yapılmış olabilecek örtülü kabuller
Arabuluculuğun Dava Şartı Olduğu Haller
Ticari nitelikteki alacak ve tazminat uyuşmazlıkları başta olmak üzere belirli uyuşmazlık türlerinde arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Bu adım atlandığında dava esasa girilmeden reddedilir ve geçen süre içinde zamanaşımı ilerlemiş olabilir. Bu nedenle ilk kontrol, uyuşmazlığın dava şartı kapsamında olup olmadığıdır.
Masada Hazırlık ve Tutanağın Sonraki Etkisi
- Alacak kalemleri anapara, işlemiş faiz ve yan giderler olarak ayrıştırılmış biçimde sunulur.
- Karşı tarafın savunması önceden öngörülerek belge cevabı hazırlanır.
- Kısmi kabul beyanları tutanağa yazılırken kapsamı açıkça sınırlandırılır.
- Anlaşma sağlanırsa metin, ifa takvimi ve temerrüt sonuçları belirtilerek düzenlenir.
Anlaşma belgesindeki muğlak ifadeler, uyuşmazlığı bitirmek yerine ikinci bir uyuşmazlık doğurur. Ödeme tarihleri, banka bilgisi ve gecikme hâlinde uygulanacak sonuç yazılı olmalıdır.
Anlaşmama Hâlinde İkinci Aşama
Son tutanaktan sonra dava açmak için tanınan süre kısadır ve bu süre içinde açılmayan dava bakımından arabuluculuk aşaması yeniden işletilmek zorunda kalınabilir. Dava dilekçesinde, arabuluculukta ileri sürülen taleplerle tutarlı bir çerçeve kurulması; talep sonucunun ise ıslah ihtimali gözetilerek yazılması yerinde olur.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşmenizin metni ve taraflar arasındaki yazışmalar sonucu değiştirebileceğinden, ihtar göndermeden önce dosyanızın hukuki değerlendirmeye tabi tutulması önerilir.