Ticari nitelikteki alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk, tercihe bağlı bir seçenek değil dava şartıdır. HMK çerçevesinde açılan davada bu aşamanın tamamlandığı belgelenmediğinde, dosya esasa girilmeden usulden reddedilir. TBK kapsamındaki sözleşme ihlali iddiası ne kadar güçlü olursa olsun, bu kapıdan geçmeden ilerleyemez.
Hangi Talep Arabuluculuğa Tabi
Ölçüt, uyuşmazlığın konusu ve tarafların sıfatıdır. Bir miktar paranın ödenmesine ilişkin alacak ve tazminat talepleri kural olarak bu kapsamdadır. Buna karşılık ihtiyati tedbir talebi ile tespit nitelikli bazı istemler farklı değerlendirilir. Uygulamada sık yapılan hata, tek dilekçede hem alacak hem başka nitelikte bir talep birleştirilirken arabuluculuğun yalnızca bir kalem için tamamlanmasıdır. Bu durumda dosya bölünür ve süreç uzar.
Son Tutanağın Belirlediği Süre
Anlaşamama ile sonuçlanan görüşmede düzenlenen son tutanak, dava açma penceresini başlatır. Bu pencere kanunda öngörülen kısa bir süredir ve kaçırıldığında davanın açılabilmesi için sürecin baştan işletilmesi gerekir. Ayrıca arabuluculuğa başvurulması zamanaşımını durdurduğundan, sürecin ne zaman başlayıp ne zaman bittiği alacağın zamanaşımı hesabında da doğrudan rol oynar. Bu nedenle başvuru tarihi, ilk oturum tarihi ve son tutanak tarihi ayrı ayrı kaydedilmelidir.
Masaya Hazırlıklı Gelmek
- Sözleşme ve ekleri ile varsa değişiklik protokolleri
- İhlali gösteren teslim, kabul ve ayıp bildirim yazışmaları
- Ödeme akışını gösteren cari hesap ekstresi ve mutabakat yazıları
- Zararı somutlaştıran fatura, ikame maliyet ve gecikme hesapları
- Karşı tarafın savunmasına dair öngörü ve buna hazırlanmış yanıt notu
Anlaşma Belgesinin Değeri
Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, şartları sağlandığında icra edilebilirlik kazanır ve yıllar sürecek bir yargılamanın önüne geçer. Ancak belgenin metni ödeme takvimini, temerrüt hâlinde uygulanacak sonucu ve hangi taleplerin kapsandığını açıkça göstermelidir. Muğlak yazılan bir anlaşma, ileride ayrı bir uyuşmazlığa dönüşür ve tarafları başladıkları noktaya döndürür.
Kapanış Notu
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; sözleşmenin türü, tarafların tacir sıfatı ve talebin niteliği arabuluculuğun zorunlu olup olmadığını değiştirebilir. Başvuru ve dava takviminizi kendi sözleşmeniz üzerinden hukuki destekle planlamanız önerilir.