Haksız fiile dayalı tazminat talebinde dört unsurun birlikte ortaya konması gerekir: hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve bunlar arasındaki illiyet bağı. TBK ve HMK ekseninde yürüyen bu dosyalarda talepler çoğunlukla zararın miktarı ispatlanamadığı ya da süre kaçırıldığı için sonuçsuz kalır. Bu nedenle ihbar ve belgeleme, dava açılmadan çok önce başlar.
Zararın Doğduğu Anı Sabitlemek
Bazı zararlar olay anında görünür hâle gelir; bazıları ise zamanla ortaya çıkar. Bir yapı hasarının veya sağlık zararının sonradan belirginleşmesi, hem zarar hesabını hem de süre başlangıcını etkiler. Bu nedenle olayın hemen ardından mevcut durumun tespiti önem taşır; delil tespiti yoluna başvurmak, sonradan değişecek bir durumu kayda geçirmenin en güvenli yoludur.
İhbarın İşlevi
Zarar verene yapılan yazılı bildirim, iki işlevi birden görür. Bir yandan zararın bilindiği ve talep edildiği tarihi sabitler, diğer yandan temerrüt ile faiz başlangıcı bakımından dayanak oluşturur. İhbar metninde zararın kalemleri ayrı ayrı yazılmalı, henüz miktarı belirlenemeyen kalemler için fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu açıkça belirtilmelidir.
Zararı Sayıya Dönüştüren Belgeler
- Onarım ve tedavi masraflarına ilişkin fatura ve ödeme belgeleri
- Kazanç kaybını gösteren bordro, ticari defter kayıtları ve beyannameler
- Olay yerine ilişkin tutanak, fotoğraf ve kamera kayıtları
- Bilirkişi veya teknik uzman tarafından hazırlanan tespit raporu
- Sigorta şirketine yapılan bildirim ve ödeme yazışmaları
İki Ayrı Süre Aynı Anda İşler
Haksız fiil tazminatı, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren işleyen kısa süre ile fiilin işlendiği tarihten itibaren işleyen uzun sürenin birlikte gözetilmesini gerektirir. Ayrıca fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat talebi bakımından o süre uygulanır. Bu istisna gözden kaçtığında, hâlâ dava açılabilecek bir alacak zamanaşımına uğramış sanılabilir.
Genel Uyarı
Tazminat dosyalarında hakkın varlığı kadar, o hakkın hangi tarihe kadar kullanılabileceği de belirleyicidir. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; fiilin niteliği, zararın türü ve tarafların sıfatı hesabı değiştirebileceğinden, talebinizi ileri sürmeden önce dosyanıza özgü inceleme yaptırmanız yerinde olur.