Sözleşmeye aykırılık iddiasında haklılık ile tahsil edilebilirlik farklı şeylerdir. Sözleşme ihlali dosyalarında TBK ve HMK çerçevesinde talep edilen tutar, kalemlere ayrılmadan ve her kalem kendi belgesine bağlanmadan ileri sürüldüğünde, mahkeme aşamasında hesap büyük ölçüde daralır. Tüketici işlemi söz konusuysa TKHK hükümleri ayrıca devreye girer ve talep yolu değişir.
Zararın Kalemlere Ayrılması
İlk ayrım, sözleşmenin ayakta tutularak ifadan doğan zararın mı, yoksa sözleşmeden dönülerek boşa yapılan giderlerin mi istendiğidir. Bu tercih, hesabın tamamını değiştirir ve sonradan serbestçe değiştirilmesi her zaman mümkün olmaz. Ardından fiili zarar, yoksun kalınan kazanç, giderilme masrafı ve varsa cezai şart ayrı satırlarda gösterilir. Cezai şart kararlaştırılmışsa, bunun yanında ayrıca zarar istenip istenemeyeceği sözleşme metnine göre belirlenir.
Temerrüdün Belgelenmesi
Faiz talebi ve dönme hakkı çoğu zaman temerrüt anına bağlıdır. Belirli vadeli bir edim yoksa, borçlunun temerrüde düşürülmesi için ihtar gerekir. Bu nedenle ihtarnamenin içeriği kadar tebliğ tarihi de dosyanın sayısal temelini oluşturur. Karşı tarafa verilen ek süre, teslim için yapılan yazışmalar ve tutulan tutanaklar, hangi tarafın önce aykırı davrandığı tartışmasında belirleyici olur.
İhbar ve Muayene Sürelerinin Kaçırılması
Ayıplı teslimlerde alıcının, malı gözden geçirip ayıbı bildirmesi beklenir. Bu bildirimin gecikmesi, ayıbın kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurabilir ve esasa ilişkin bütün tartışmayı gereksiz kılar. Gizli ayıplarda süre ortaya çıkma anına bağlansa da, ispat yükü bildirimi yapan taraftadır. Teslim tarihi, muayene tarihi ve bildirim tarihi bu yüzden aynı çizelgede ve belgeye dayalı biçimde tutulmalıdır.
Bilirkişi Hesabına Girdi Hazırlamak
- Sözleşme ve ekleri ile varsa değişiklik protokolleri
- Fatura, irsaliye, teslim tutanağı ve ödeme kayıtları
- İşin ifasına ilişkin fotoğraf, rapor ve yazışmalar
- Zararın giderilmesi için yapılan harcamaların belgeleri
- Yoksun kalınan kazanç iddiasını destekleyen önceki dönem verileri
Yukarıdaki çerçeve genel yönlendirme sağlar; sözleşmenin tipi, tarafların sıfatı ve ifa biçimi hesabı değiştirir. Talep tutarını netleştirmeden önce belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız, dosyanın sonradan daralmasını önler.