Sözleşme ihlalinde alacaklının en güçlü olduğu an, çoğu zaman ihlalin hemen ardından gelen ilk yazışmadır. Bu aşamada yazılan tek bir cümle, ilerideki dava hakkının kapsamını genişletebileceği gibi daraltabilir de. TBK, HMK ve TKHK uygulamasında ihbarın kurgusu ile uzlaşma ve dava kararı arasındaki bağ aşağıda ele alınmıştır.
İhbarın İşlevi ve Doğru Zamanı
İhbarın üç işlevi vardır: borçluyu temerrüde düşürmek, ifa için süre tanımak ve ileride ileri sürülecek talebin dayanağını belgelemek. Belirli vadeye bağlanmış edimlerde temerrüt için ayrıca ihtar gerekmeyebilir; buna karşılık vadenin belirsiz olduğu ilişkilerde ihtar olmadan gecikme faizi ve zarar talebi tartışmalı hâle gelir. Ayıba ya da eksik ifaya dayanan taleplerde ise gözden geçirme ve bildirim yükümlülüğü, sürenin çok daha kısa işlemesine yol açabilir.
İhtarnamede Bulunması Gerekenler
- Sözleşmenin tarihi, tarafları ve ihlal edilen edimin somut tanımı
- Talebin miktarı ya da hesaplanabilir ölçütü
- İfa için verilen sürenin gün olarak belirtilmesi
- Süre sonunda hangi hakkın kullanılacağının açıkça yazılması
- Ödeme yapılacak hesap ve iade adresi gibi teknik bilgiler
- Tebliğ edilebilir bir adres ile gönderim biçiminin ispatlanabilir olması
Sulh Görüşmesini Delil Kaybetmeden Yürütmek
Görüşme masasına oturmak hak kaybı doğurmaz; ancak görüşmede kullanılan ifadeler dosyada aleyhe yorumlanabilir. Bu nedenle yazışmalarda ihlalin varlığına ilişkin tespitler ile ödeme önerisi birbirinden ayrılmalı, öneri sunulurken haklılığın kabul edilmediği belirtilmelidir. Kısmi ödeme kabul edilecekse, bunun bakiye alacak bakımından feragat anlamına gelmediği yazılı olarak kayda geçirilmelidir. Zamanaşımının işlemeye devam ettiği de unutulmamalıdır; uzun süren görüşmelerde süreyi kesecek bir işlem planlanmalıdır.
Dava Kararı Verildiğinde Talep Sıralaması
- Aynen ifa mı, dönme mi, tazminat mı isteneceğinin netleştirilmesi
- Müspet ve menfi zarar kalemlerinin ayrı ayrı hesaplanması
- Cezai şart varsa indirim tartışmasına karşı gerekçe hazırlanması
- Faiz türü ve başlangıç tarihinin belgeye dayandırılması
- Karşı tarafın ifa savunmasına karşılık delil listesinin tamamlanması
Sözleşme uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen çoğunlukla metnin kendisi değil, ihlalden sonraki ilk üç yazışmadır. Bu rehber genel niteliktedir; ihtarname göndermeden önce sözleşmenizin bir hukukçu tarafından okunması, sonradan telafisi zor tercihlerin önüne geçer.