Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde dosyanın kaderi çoğu zaman dava dilekçesinden önce, ilk ihbar veya ihtarın yazıldığı gün belirlenir. TBK sisteminde borçlunun temerrüde düşürülmesi, ayıbın bildirilmesi veya sözleşmeye aykırılığın karşı tarafa iletilmesi hem faiz başlangıcını hem de talep edilebilecek kalemleri etkiler. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK, yargılama usulü bakımından ise HMK devreye girer.
İhbar ile İhtar Aynı Şey Değildir
İhbar, bir olgunun karşı tarafa bildirilmesidir; ayıbın veya zararın doğduğunun haber verilmesi gibi. İhtar ise bir talebi ve süreyi içerir: edimin yerine getirilmesi, aykırılığın giderilmesi veya bedelin ödenmesi istenir. Uygulamada bu ikisi tek metinde birleştirildiğinde, karşı taraf sonradan bildirim yapılmadığını ileri sürerse ispat zorlaşır. Bu nedenle bildirimin içeriği, tarihi ve tebliğ şekli ayrı ayrı kayıt altına alınmalıdır.
İhtar Metninde Bulunması Gereken Unsurlar
- Sözleşmenin ve aykırılığın somut olarak tanımlanması
- Talep edilen edimin ölçülebilir biçimde yazılması
- Verilen sürenin açık ve makul olması
- Süre sonunda başvurulacak hukuki yolun belirtilmesi
- Tebliğ edilebilir güncel adres ve varsa sözleşmede kararlaştırılan bildirim kanalı
Zararın Hesaplanabilir Hale Getirilmesi
Tazminat talebinin reddedilme sebeplerinin başında zararın kalem kalem gösterilmemesi gelir. Fiili zarar, yoksun kalınan kâr, giderim için yapılan masraflar ve gecikmeden doğan kayıplar ayrı başlıklar altında belgelendirilmelidir. Kalemler arasında çakışma varsa bu durum baştan açıklanmalı; aksi halde toplam talep şişkin görünerek inandırıcılığı azalır.
Sulh mü, Dava mı: Değerlendirme Ölçütleri
- Karşı tarafın ödeme gücü ve mal varlığı dava sonunda tahsile elverişli mi?
- Zararın miktarı bilirkişi incelemesine muhtaç mı, yoksa belgelerle netleşiyor mu?
- Ticari ilişkinin devamı sizin için ekonomik değer taşıyor mu?
- Sulh önerisi, feragat sonucunu doğuracak kadar geniş bir ibra içeriyor mu?
Dördüncü ölçüt özellikle önemlidir: karşılıklı ibra metni dikkatle okunmadığında, henüz doğmamış veya fark edilmemiş zararlar için de haktan vazgeçilmiş olabilir. İbranın kapsamı, ödenen bedelle orantılı biçimde sınırlandırılmalıdır.
Görüşme Sürerken Süre Korunmalıdır
Uzlaşma görüşmelerinin devam ediyor olması, zamanaşımı veya sözleşmede öngörülen bildirim sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle müzakere yürütülürken dava veya takip hazırlığı paralel olarak tamamlanmalı, görüşmelerin kesildiği an harekete geçilebilecek durumda olunmalıdır.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Sözleşme hükümleri ve olayın gelişimi sonucu doğrudan etkilediğinden, ihtar göndermeden önce metni bir hukukçuya kontrol ettirmeniz uygun olur.