Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde sonucu belirleyen şey çoğu zaman iddianın haklılığı değil, o haklılığın belgelenebilirliğidir. TBK ekseninde kurulan bir tazminat talebinin HMK usulüyle nasıl ispat edileceği baştan planlanmadığında, sulh masasında da mahkemede de zayıf bir pozisyonda kalınır. Bu rehber, delil gücünü ölçtükten sonra sulh ve dava arasında karar vermek için bir yöntem önerir.
Önce Zararı Kalemlere Ayırın
Tazminat talebi tek bir rakam olarak ifade edildiğinde hem karşı taraf hem hâkim için tartışılması güç bir yığın haline gelir. Talebi fiili zarar, yoksun kalınan kazanç ve varsa gecikmeden doğan kalemler biçiminde ayırmak, her kalemin ayrı belgeyle desteklenmesini mümkün kılar. Bir kalemin çürütülmesi diğerlerini de düşürmesin diye kalemler birbirinden bağımsız kurgulanmalıdır.
Delil Envanterini Sulh Öncesinde Çıkarın
- Sözleşme metni, ekleri ve sonradan yapılan değişiklikler tarih sırasıyla dizilir.
- Yazışmalar; özellikle temerrüt ihtarı, ayıp bildirimi veya fesih beyanı içeren belgeler ayrı klasörde tutulur.
- Ödeme ve teslim kayıtları banka dekontu, irsaliye veya fatura ile eşleştirilir.
- Tanık beyanının hangi olguyu ispatlayacağı tek cümleyle önceden yazılır; ispat konusu belirsiz tanık listesi değer üretmez.
- Bilirkişi incelemesi gerekecek teknik konular önceden işaretlenir.
Sulh Teklifini Hazırlarken Riskin Fiyatlanması
Sulh, hakkın feragati değil riskin fiyatlanmasıdır. Delil envanteri tamamlandığında, ispat edilebilir kalemlerin toplamı ile tartışmalı kalemlerin toplamı ayrı ayrı görülür. İspat edilebilir kısım yüksek, tartışmalı kısım düşükse dava yolunun beklenen getirisi artar. Tersi durumda, yargılama süresi ve masraf yükü de hesaba katılarak makul bir sulh aralığı belirlenmelidir. Sulh görüşmelerinde yapılan kabul beyanlarının ileride aleyhe kullanılmaması için görüşme yazışmalarının niteliği açıkça belirtilmelidir.
Tüketici İşlemi Olup Olmadığını Erken Belirleyin
Uyuşmazlığın tarafı tüketici konumundaysa TKHK kapsamındaki başvuru yolları ve yetkili merci farklılaşır. Aynı olay, tacir-tacir ilişkisinde ve tüketici işleminde farklı usullere tabi olabildiğinden, bu ayrım sulh stratejisinin de sınırlarını belirler. Yanlış mercie yapılan başvuru, esasa girilmeden dosyanın kapanmasına ve zaman kaybına yol açar.
Kararı Yazıya Dökün
Sulh mü dava mı sorusuna verilen cevap dosyada bir sayfalık gerekçeyle kayıt altına alınmalıdır: hangi delil güçlü, hangi kalem tartışmalı, hangi tarihe kadar hangi seçenek açık. Bu not, süreç ilerledikçe verilen kararların tutarlılığını korur ve müzakerede pozisyon kaymasını önler.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir; sözleşmenizin özel hükümleri ve zamanaşımı durumu tabloyu değiştirebilir. Somut talebiniz için hukuki destek almanız yerinde olacaktır.