Haksız fiilden doğan zararlarda ilk yazılı temas, dosyanın bütün seyrini belirler. Gönderilen ihbar ya da ihtar, hem zararın kapsamını sabitler hem de karşı tarafın savunma stratejisini şekillendirir. Bu rehber, TBK çerçevesinde bildirim aşamasını doğru kurmayı ve ardından sulh ile dava arasındaki geçiş eşiğini belirlemeyi konu alır.
Bildirimin Üç İşlevi
Haksız fiilde bildirim yalnızca nezaket gereği değildir. Birincisi, zararın ve failin öğrenildiği anı belgeler. İkincisi, tazminat kalemlerini karşı tarafa ve varsa sigortacısına resmen duyurur. Üçüncüsü, temerrüt anını kurarak faiz başlangıcını netleştirir. Bu üç işlev tek metinde toplanmazsa, sonraki aşamada ispat yükü ağırlaşır.
İhbar Metnini Kurarken Kaçınılması Gerekenler
- Zararı yuvarlak bir rakamla kapatmak; kalemler ayrıştırılmadığında sonradan artırım tartışmalı hale gelir.
- Kusur oranına ilişkin peşin kabul içeren cümleler kurmak.
- Yalnızca telefonla ya da mesajla görüşüp yazılı iz bırakmamak.
- Ürün veya hizmet kaynaklı zararlarda TKHK kapsamına giren ayrı bir sorumluluk ilişkisi bulunup bulunmadığını hiç incelememek.
Sulh Görüşmesi Dava Hakkını Nasıl Etkiler
Karşı taraf müzakereye açık olduğunda süreç rahatlamış görünür; oysa asıl risk tam bu aşamada doğar. Görüşmeler devam ederken zamanaşımı kendiliğinden durmaz. Ayrıca ödeme karşılığında imzalanan ibra veya sulh metni, henüz ortaya çıkmamış zararları da kapsayacak biçimde geniş yazılırsa, sonradan artan tedavi gideri ya da iş gücü kaybı için talep imkânı kalmayabilir. Bu nedenle sulh metninde gelecekte ağırlaşabilecek zararlar için saklı tutma kaydı tartışılmalıdır.
Dava Kararına Geçiş Eşiği
- Karşı taraf kusuru tümüyle reddediyor ve teklif getirmiyorsa müzakere uzatılmaz.
- Teklif edilen tutar, belgelenmiş fiili zararın altında kalıyorsa dava lehine karar verilir.
- Delil kaybı riski varsa (kamera kaydı, tanık, teknik iz) beklemek yerine tespit yoluna gidilir.
- Birden çok sorumlu varsa, sadece biriyle anlaşmanın diğerlerine etkisi baştan değerlendirilir.
Delil Dosyasının Sade Kurgusu
Olay yeri kayıtları, sağlık belgeleri, gider faturaları ve yazışmalar üç ayrı klasörde tutulmalı; her belgenin tarihi ve kaynağı tek bir dizinde listelenmelidir. HMK bakımından belgenin ne zaman ve nasıl sunulacağı da önceden planlanmalıdır, çünkü geç sunulan delil çoğu zaman değerlendirme dışı kalır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; kusur paylaşımı ve zarar hesabı her olayda farklı sonuç verir. Sulh metnini imzalamadan önce hukuki değerlendirme almanız önerilir.