Sözleşmeye aykırılık iddiasında ihlalin varlığını göstermek çoğu zaman zor değildir; asıl güçlük, bu ihlalden doğan zararın rakamla ortaya konmasıdır. TBK ve HMK çerçevesinde tazminat talebi, hesabın dayandığı belgeler kadar güçlüdür. Belgesiz kalan her kalem, rapor aşamasında dosyanın dışına düşer.
Zararı Kalemlere Ayırmak
Toplam bir rakam yerine zararın türlerine göre ayrıştırılması gerekir. Fiilen yapılan harcamalar, ifa edilmeyen edim nedeniyle katlanılan ek maliyet ve elde edilemeyen kazanç farklı belgelerle ispat edilir.
- Yapılan ödemeleri gösteren fatura ve dekontlar
- İkame tedarik için katlanılan fark maliyeti
- Gecikme nedeniyle üçüncü kişilere ödenen bedeller
- Kazanç kaybını gösteren geçmiş dönem verileri
İhlali ve Temerrüdü Belgelemek
Karşı tarafın borcunu yerine getirmediğinin ve buna rağmen ifaya davet edildiğinin gösterilmesi, hem talebin dayanağını hem de faizin başlangıcını belirler. Bu nedenle ihtarnamenin içeriği, muhatabı ve tebliğ tarihi dosyanın merkezindedir. İhtarda verilen sürenin makul olması ve talebin açıkça yazılması gerekir.
Hesap Raporunun Dayanakları
Bilirkişi incelemesinde rapor, sunulan kayıtların ötesine geçemez. Bu nedenle hesaba esas veriler daha dilekçe aşamasında düzenli biçimde sunulmalıdır: hangi kalem hangi belgeye dayanıyor, hangi tarihte doğmuştur, hangi ödeme mahsup edilmiştir. Rapora itiraz edilirken de sonuç rakamı değil, bu kabuller tartışılmalıdır.
Zamanaşımı ve Talebin Kapsamı
Sözleşmeden doğan alacaklarda zamanaşımı, sözleşmenin türüne göre değişir ve genellikle alacağın muaccel olduğu andan itibaren işler. Uzun süre bekleyen dosyalarda ilk incelenmesi gereken nokta budur. Talebin kapsamı bakımından ise davanın türü belirleyicidir; zararın miktarı başlangıçta tam olarak belirlenemiyorsa, talep sonucunun sonradan genişletilmesine imkân veren dava türleri değerlendirilmelidir.
Uyuşmazlık Öncesi Kontrol Listesi
- Sözleşme metnindeki ifa, teslim ve cezai şart hükümleri işaretlenir.
- İhlalin gerçekleştiği tarih belgeye bağlanır.
- Zarar kalemleri tablo halinde çıkarılır ve belgeyle eşleştirilir.
- Yapılan ihtar ve cevaplar kronolojik sıraya konur.
- Alacağın muacceliyet tarihi ve zamanaşımı durumu kontrol edilir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; sözleşmenizin hükümleri ve ticari ilişkinin seyri farklı sonuçlar doğurabileceğinden, hesap kurgusunun dosyaya özgü yapılması gerekir.