Tazminat davalarında sorumluluğun varlığı kabul edilse bile, hüküm altına alınacak miktar tümüyle ayrı bir ispat konusudur. TBK ve HMK çerçevesindeki bu dosyalarda çoğu kayıp, haksızlığın gösterilememesinden değil; zararın rakama dönüştürülememesinden doğar. Hesabı kuran belge, zarar oluştuktan sonra değil, oluştuğu anda toplanır.
Zarar Kalemlerini Baştan Ayrıştırmak
Talep tek bir toplam rakam olarak yazıldığında, karşı taraf hangi kalemin hangi delile dayandığını sorar ve dosya dağılır. Bu nedenle zarar, en baştan ayrı başlıklara bölünmelidir.
- Fiilen yapılan ve belgelenebilen harcamalar
- Elde edilemeyen kazanç ve bunun dayandığı düzenli gelir kaydı
- Onarım, ikame ve değer kaybına ilişkin teknik ölçümler
- Manevi zarar iddiasının dayandığı somut olgular
Kısmi Dava, Belirsiz Alacak ve Islah İlişkisi
Miktar başlangıçta tam olarak hesaplanamıyorsa dava türünün doğru seçilmesi gerekir. Yanlış tercih, sonradan artırılan kısmın zamanaşımı itirazıyla karşılaşmasına yol açabilir. Bilirkişi raporundan sonra yapılacak artırımın hangi usulle ve hangi süre içinde yapılacağı baştan planlanmalı, faiz başlangıç tarihi de her kalem için ayrı belirlenmelidir.
Zamanaşımının Başlangıcındaki İnce Ayrım
Haksız fiilden doğan taleplerde süre, kural olarak zararın ve sorumlunun öğrenildiği ana bağlanır; ayrıca fiilden itibaren işleyen bir üst süre bulunur. Zararın sonradan büyüdüğü veya kalıcı sonucunun geç ortaya çıktığı olaylarda öğrenme anının nasıl belirleneceği başlı başına tartışma konusudur. Sözleşmeye aykırılıktan doğan taleplerde ise farklı bir süre rejimi işlediğinden, aynı olayın hangi hukuki temele oturtulduğu süreyi doğrudan etkiler. Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklarda TKHK kapsamındaki özel düzenlemeler ayrıca gözetilir.
Bilirkişi Raporuna İtirazın Teknik Kurgusu
Rapora yöneltilen genel itirazlar sonuç doğurmaz. Etkili itiraz, raporun hangi verisinin hangi belgeyle çeliştiğini sayfa ve kalem bazında gösterir. Hesaplamada kullanılan varsayımlar, kabul edilen tarihler ve dışarıda bırakılan belgeler ayrı ayrı işaretlenmelidir.
Her zarar dosyasının belge yapısı ve tarih akışı farklıdır. Yukarıdaki çerçeve genel bilgi amaçlıdır; talebinizi kurmadan önce belgelerinizin hukuki nitelendirmeyle birlikte incelenmesinde yarar vardır.