Sözleşmeden veya haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde, dava açmadan önce yanıtlanması gereken ilk soru arabuluculuğun zorunlu olup olmadığıdır. Bu kontrolün atlanması, esasa hiç girilmeden davanın usulden reddiyle sonuçlanır ve tarafı yeniden başa döndürür.
Zorunlu mu, İhtiyari mi?
Ticari nitelikteki alacak ve tazminat talepleri ile tüketici uyuşmazlıklarının belirli bir bölümü dava şartı olarak arabuluculuğa tabidir. Buna karşılık bazı uyuşmazlık türleri kapsam dışında bırakılmıştır. Talebin niteliği (konusu para olan alacak mı, tespit mi, aynî hak mı) ve tarafların sıfatı bu değerlendirmede belirleyicidir. Kapsam sorusu, dilekçe yazılmadan önce cevaplanmalıdır.
Görüşmeye Hazırlıklı Gitmek
- Zarar kalemlerinin ayrı ayrı hesaplandığı tablo
- Sözleşme, teslim/fatura kayıtları ve yazışmalar
- Karşı tarafın temerrüde düştüğü anı gösteren ihtar
- Faiz başlangıcına ilişkin dayanak
- Vekâletnamede arabuluculuk yetkisinin bulunması
Son Tutanağın Değeri
Görüşme anlaşmazlıkla sonuçlanırsa düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenir; bu belge olmadan açılan dava usulden reddedilir. Tutanakta, tarafların katılıp katılmadığı ve hangi kalemlerde uzlaşılamadığı yazılır. Katılmayan tarafın yargılama giderlerine ilişkin sonuçla karşılaşabileceği dikkate alınmalı, geçerli mazeret varsa kayda geçirilmelidir.
Anlaşma Belgesi Nasıl Yazılmalı?
- Ödenecek tutar, taksit sayısı ve vade tarihleri açık yazılır
- Hangi taleplerin kapsandığı ve hangilerinin saklı tutulduğu belirtilir
- Bir taksitin ödenmemesi halinde tamamının muaccel olacağı kararlaştırılır
- Belgeye icra edilebilirlik şerhi alınması ya da avukatların birlikte imzalaması sağlanır
Usulüne uygun düzenlenen anlaşma belgesi ilam gibi icra edilebilir; bu yönüyle uzun bir yargılamadan daha hızlı sonuç verir. Buna karşılık kapsamı geniş yazılmış bir ibra, henüz ortaya çıkmamış zararlar için de hak kaybına yol açabilir.
Karar Anı: Uzlaşmak mı, Dava mı?
Tercihin üç ölçüte göre yapılması yerinde olur: karşı tarafın ödeme gücü, ispat yükünün ağırlığı ve zararın miktarındaki belirsizlik. Kusur tartışmalı ve bilirkişi incelemesi gerektiren dosyalarda yargılama uzayacağından, makul bir teklif değerlendirilebilir. Buna karşılık zarar kalemleri belgeye dayanıyor ve karşı taraf çözümsüz davranıyorsa, dava açmak ve gerekiyorsa ihtiyati tedbir talep etmek daha korunaklı bir yol olur.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Talebin kapsam içinde olup olmadığı ve zamanaşımı süresinin durumu dosyaya göre değişir; başvuru öncesinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.