Tazminat uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen şey çoğunlukla haksızlığın büyüklüğü değil, zararın ispat edilebilir biçimde ortaya konmasıdır. TBK sorumluluğun şartlarını, HMK ispat düzenini, tüketici işlemi söz konusuysa TKHK ayrı bir başvuru yolunu belirler. Bu üç çerçeveden hangisinin uygulanacağı, dilekçe yazılmadan önce netleştirilmelidir.
Zararı Kalemlere Ayırmak
Toplu bir rakam yerine kalem kalem hesaplanmış talep, hem bilirkişi incelemesini kolaylaştırır hem de kısmi kabul ihtimalini artırır. Ayrıştırılması gereken başlıklar genellikle şunlardır:
- Fiilen yapılan ve belgelenen giderler
- Kazanç kaybı ve gelecekteki kayıp beklentisi
- Malvarlığındaki değer azalması
- Manevi zarara ilişkin olgular
- Faiz başlangıcını belirleyen temerrüt anı
Sorumluluk Zincirinin Kurulması
Fiil, zarar, illiyet bağı ve kusur unsurlarının her biri ayrı bir delil grubuyla desteklenmelidir. Sözleşmeden doğan sorumlulukta ispat yükünün dağılımı haksız fiilden farklı işlediği için, talebin hangi hukuki temele dayandırıldığı baştan seçilmeli; alternatif dayanak ileri sürülecekse dilekçede bu açıkça belirtilmelidir.
Dava Öncesi Adımların Değeri
İhtarname, tespit talebi ve yazışmalar yalnızca nezaket işlemleri değildir. Temerrüt anını, karşı tarafın bilgi düzeyini ve zararın oluş tarihini belgeleyen bu adımlar, faiz ve zamanaşımı tartışmalarında doğrudan kullanılır. Delilin kaybolma riski varsa, dava açılmadan önce tespit yoluna başvurmak sonradan telafi edilemeyecek bir eksikliği önler.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Tekniği
- Rapor, hesaplama yöntemi ve dayandığı veri seti bakımından ayrı ayrı incelenir.
- İtiraz süresi kaçırılmaz; süresinde yapılmayan itiraz rapora karşı sessiz kalma sonucu doğurabilir.
- İtirazda soyut beğenmeme yerine, hangi verinin eksik değerlendirildiği sayfa ve belge göstererek belirtilir.
- Gerekirse özel uzman görüşü alınır ve dosyaya süresinde sunulur.
- Ek rapor talebi, yeni bir hesap kaleminin dayanağıyla birlikte istenir.
Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işleyişi, uyuşmazlığın sözleşmesel mi yoksa haksız fiile mi dayandığına göre farklılaşır. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; talep miktarı ve delil durumu netleşmeden önce hukuki görüş alınması, sonradan düzeltilemeyecek tercihleri önler.