Tazminat talebinin reddedilmesi ya da beklenenin çok altında karşılanması, çoğu zaman hukuki gerekçeden değil hesabın belgeyle desteklenmemesinden kaynaklanır. TBK zararın ve sorumluluğun temel çerçevesini çizerken, HMK bu zararın nasıl ispat edileceğini düzenler; tüketici işlemlerinden doğan taleplerde ise TKHK ayrı bir çerçeve getirir. Bu rehber, hesabın hangi noktalarda delilsiz kaldığını ve bunun nasıl kapatılacağını ele alır.
Zararı Kalemlere Ayırmadan Hesap Yapılmaz
Talep dilekçesinde tek bir toplam rakam yazmak, hesabın denetlenmesini zorlaştırır. Maddi zarar ile manevi zarar; maddi zarar içinde de fiilen yapılan giderler ile elde edilemeyen kazanç ayrı ayrı ele alınmalıdır. Her kalemin karşısına dayandığı belge yazıldığında, hangi kalemin desteksiz kaldığı dava açılmadan önce görülür.
Hesabı Çürüten Tipik Boşluklar
- Gider iddiasının yalnızca beyanla kalması, ödeme kaydı veya faturayla eşleştirilmemesi
- Kazanç kaybının, olay öncesi döneme ait karşılaştırmalı bir gelir tablosuyla desteklenmemesi
- Zararın azaltılması için makul adımların atıldığının gösterilememesi
- Karşı tarafın kusurunu ortaya koyan teknik incelemenin hiç talep edilmemesi
- Faiz talebinin türü ve başlangıç tarihi belirtilmeden yazılması
Usul Tercihi Hesabı Doğrudan Etkiler
Zarar miktarı dava açılırken tam olarak belirlenemiyorsa, talebin hangi dava türüyle ileri sürüleceği baştan kararlaştırılmalıdır. Miktarın sonradan yükseltilmesi ihtimali, zamanaşımı ve faiz başlangıcı ile birlikte değerlendirilir. Temerrüde düşürme amaçlı ihtarın içeriği ve tebliğ kaydı da bu nedenle hesabın bir parçasıdır.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Kontrol Listesi
- Rapordaki varsayımlar, dosyadaki hangi belgeye dayandığı belirtilerek tek tek işaretlenir.
- Hesaba esas alınan dönem ve birim değerlerin kaynağı sorgulanır.
- Talep edilmesine rağmen incelenmeyen kalemler ayrı başlıkta gösterilir.
- Kusur dağılımına ilişkin değerlendirmenin teknik dayanağı istenir.
- İtiraz dilekçesinde ek inceleme talebi somut soru listesiyle birlikte sunulur.
Tüketici İşlemlerinde Farklılaşan Nokta
Sözleşme bir tüketici işlemine dayanıyorsa, ayıp ihbarı, seçimlik hakların kullanımı ve başvuru merciine ilişkin ayrı bir düzen devreye girer. Bu durumda genel sözleşme hükümlerine göre kurulan bir hesap, doğru olsa bile yanlış merciye sunulduğunda sonuç doğurmaz.
Yukarıdaki başlıklar genel çerçeveyi anlatır. Zararın türü, tarafların sıfatı ve olayın tarihi hesabı bütünüyle değiştirebileceğinden, talep miktarını kesinleştirmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz uygun olur.