Tazminat dosyalarında karşı tarafın en ekonomik savunması, esasa hiç girmeden zamanaşımı def'inde bulunmaktır. Bu savunma kabul edildiğinde hesabın ne kadar doğru yapıldığının bir önemi kalmaz. TBK ve HMK ekseninde yürütülen bir dosyada bu nedenle hesap çalışmasından önce takvim çalışması yapılmalıdır.
Başlangıç Anını Doğru Tespit Etmek
Zamanaşımı tartışmasının çoğu, sürenin uzunluğunda değil başlangıç anında düğümlenir. Haksız fiilde zararın ve failin öğrenilmesi, sözleşmeye aykırılıkta ise borcun muaccel olması esas alınır. Zararın zaman içinde ortaya çıktığı durumlarda, ilk belirti ile zararın kesinleştiği an farklıdır ve bu ayrım rapor, fatura ya da sağlık kaydıyla ortaya konmalıdır. Tüketici işlemlerinde TKHK kapsamındaki özel düzenlemelerin genel hükümlerden ayrıldığı hâller ayrıca kontrol edilmelidir.
Kesilme ve Durma Hâllerini Belgelemek
- Borçlunun borcu ikrar eden yazışması ya da kısmi ödemesi
- Gönderilen ihtarname ve tebliğ şerhi
- Başlatılan icra takibi ve takip tarihi
- Açılmış ve görevsizlikle sonuçlanmış önceki dava dosyası
- Arabuluculuk başvurusu ve son tutanağın tarihi
Bu belgeler tek bir kronolojik tabloda toplandığında, karşı tarafın def'ine verilecek cevap savunma değil, gösterilmiş bir olgu hâline gelir.
Kısmi Dava, Belirsiz Alacak ve Islahın Hesaba Etkisi
- Talep edilecek tutar başlangıçta hesaplanabiliyorsa, tam dava açmak sonradan doğacak tartışmayı azaltır.
- Tutar bilirkişi incelemesine bağlıysa, dava türü seçimi zamanaşımı bakımından ayrıca değerlendirilir.
- Islahla artırılan kısım için karşı tarafın yeniden def'ide bulunabileceği öngörülerek plan yapılır.
- Faiz başlangıç tarihi, temerrüdün doğduğu an üzerinden ayrıca gerekçelendirilir.
Sulh Görüşmesinin Takvime Etkisi
Taraflar arasında yürütülen anlaşma görüşmeleri, tek başına süreyi durdurmaz. Uygulamada sıkça görülen hata, karşı tarafın olumlu yaklaşımına güvenerek dava açmayı ertelemektir. Görüşme sürerken de takvim işlediğinden, ya süreyi kesen bir işlem yapılmalı ya da müzakere için tanınacak süre yazılı olarak sınırlandırılmalıdır. Anlaşma sağlanırsa metinde ödeme tarihleri, temerrüt sonucu ve varsa ibra kapsamı açıkça yer almalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Alacağın kaynağı, tarafların sıfatı ve olayın kronolojisi süre hesabını doğrudan değiştireceğinden, dava kararı öncesinde dosyanın hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.