Cezanın kesinleşmesiyle birlikte dosya yeni bir hukuki alana geçer ve burada karşı çıkılacak işlemler için başvurulacak merci değişir. İnfaz hukukunda yapılan itirazlarda en sık görülen kayıp, dilekçenin hükmü veren mahkemeye ya da ceza infaz kurumu idaresine verilerek sonuç beklenmesidir. Aşağıda 5275 sayılı Kanun ve CMK çerçevesinde hangi konunun hangi mercie taşınacağı ele alınmıştır.
İki Farklı Merci, İki Farklı Konu
Kural olarak ceza infaz kurumunun işlem ve faaliyetlerine ilişkin şikâyetler infaz hâkimliğine yapılır: disiplin cezaları, ziyaret ve iletişim kısıtlamaları, kurum içi nakil talepleri, sağlık hizmetine erişim gibi konular bu kapsamdadır. Buna karşılık cezanın hesaplanması, içtima, mahsup, erteleme ve seçenek yaptırıma çevirme gibi hükmün infazına ilişkin tereddütlerde başvurulacak yer, kararı veren mahkemedir.
Denetimli Serbestlik ve Koşullu Salıverme
- Denetimli serbestlik tedbiriyle tahliye kararlarında yükümlülüklerin ihlali iddiası, denetimli serbestlik müdürlüğünün işlemine dayanır ve bu işleme karşı infaz hâkimliğine gidilir.
- Koşullu salıverilme tarihinin yanlış hesaplandığı iddiası, infazı takip eden savcılık üzerinden ve hükmü veren mahkemeye yönelik olarak ileri sürülür.
- Açık kuruma ayrılma taleplerinde idari kurulun kararı esas alınır; buna karşı yapılan şikâyet infaz hâkimliğine sunulur.
- İdari kurul kararlarının gerekçesiz olması, şikâyet dilekçesinde ayrıca ileri sürülebilecek bir eksikliktir.
Şikâyet Dilekçesi Nasıl Kurulur
- İşlemin tarihi, kim tarafından yapıldığı ve nasıl öğrenildiği belirtilir.
- Kurum kayıtlarından hangi belgenin celbi isteniyorsa açıkça yazılır.
- Sağlık gerekçesine dayanılıyorsa kurum revir kayıtları ve varsa hastane raporları eklenir.
- İşlemin yürütülmesinin durdurulması ayrıca talep edilir.
- Hükümlü kurumda ise dilekçe, kurum idaresine verilerek başvuru tarihi kayda geçirilir.
Karara Karşı Ne Yapılabilir
İnfaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz yolu açıktır ve itirazı, kanunda gösterilen ağır ceza mahkemesi inceler. Bu itiraz kısa süreye tabidir; karar tebliğ edildiğinde tarihin kaydedilmesi gerekir. Mahkemenin infaza ilişkin kararları bakımından da CMK'nın itiraz hükümleri işler.
İnfaz hesapları mevzuat değişikliklerinden doğrudan etkilendiği için her dosyanın kendi tarihleri üzerinden değerlendirilmesi gerekir. Buradaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır; somut bir talep öncesinde infaz dosyasının bir avukatla incelenmesi yerinde olur.