İddianamenin kabulüyle birlikte dosya yeni bir mantığa geçer: soruşturmadaki toplama faaliyetinin yerini, duruşmada tartışılan ve tutanağa geçen delil alır. Kovuşturmada en sık yaşanan kayıp, delilin bulunmaması değil, mevcut delilin doğru anda ve doğru usulle dosyaya sokulmamasıdır. CMK, TCK ve infaz rejimini düzenleyen 5275 sayılı Kanun ekseninde, bu aşamadaki delil ve süre yönetimi aşağıda ele alınmaktadır.
Tensip Zaptı ve İlk Duruşmaya Kadar Geçen Zaman
Kovuşturma başladığında verilen ilk kararlar, hangi delillerin toplanacağını büyük ölçüde şekillendirir. Kamera görüntüleri, işletme kayıtları ve iletişim verileri gibi sınırlı süre saklanan malzemeler için müzekkere talebinin gecikmesi, delilin geri dönülmez biçimde kaybolmasıyla sonuçlanır. Bu nedenle savunma tarafının talep listesini ilk oturumu beklemeden yazılı olarak dosyaya sunması pratik bir tercihtir.
Delil İleri Sürerken Gözetilecek Ölçütler
- Delilin olayla bağlantısı açıkça gösterilmeli, hangi vakıayı ispatlayacağı yazılmalıdır
- Elde ediliş biçimi hukuka uygun olmalı; şüpheli kaynaklı kayıtlar dosyayı güçlendirmek yerine zayıflatabilir
- Dijital kayıtlar özgün hâliyle ve taşındığı ortamla birlikte sunulmalıdır
- Tanık bildiriminde tanığın neyi gördüğü ve hangi vakıaya ilişkin dinleneceği belirtilmelidir
- Bilirkişi ihtiyacı varsa, hangi teknik sorunun sorulacağı önceden formüle edilmelidir
Tutanağın Değeri
Duruşmada söylenen ama tutanağa geçmeyen beyan, üst aşamada yok hükmündedir. Beyanın özetlenerek kaydedilmesi, savunmanın vurgusunu değiştirebilir. Bu yüzden önemli noktalarda beyanın tutanağa geçirildiğinden emin olmak ve gerektiğinde yazılı beyan sunmak, ileri aşamayı doğrudan etkileyen bir alışkanlıktır.
Süreleri Tek Takvimde Toplamak
- Karar tarihi ile gerekçeli kararın tebliğ tarihi ayrı ayrı kaydedilir.
- Kanun yoluna başvuru süresinin başlangıcı, tebliğ belgesine göre hesaplanır.
- Ara kararların gereğinin yerine getirilmesi için verilen kesin süreler ayrı satırda izlenir.
- Tutukluluk incelemeleri ve itiraz pencereleri aynı takvime işlenir.
Hüküm Sonrası Aşamayı Baştan Düşünmek
Kovuşturma stratejisi yalnızca beraat hedefiyle kurulduğunda, mahkûmiyet ihtimalinde uygulanacak lehe hükümler ve infaz rejimine ilişkin talepler hazırlıksız kalır. Kişiselleştirmeye esas olabilecek belgelerin, sağlık raporlarının ve zararın giderildiğine ilişkin kayıtların dosyaya zamanında sunulması, sonucun somut karşılığını değiştirebilir.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir dosyanın yerine geçmez. İsnadın niteliği, delil durumu ve yargılamanın aşaması izlenecek usulü belirlediğinden, savunma stratejisinin dosya içeriğine göre bir hukukçuyla birlikte kurulması gerekir.