Soruşturma aşamasında yapılamayanların çoğu kovuşturmada telafi edilebilir; ancak bu telafi, ancak zamanında ve usulüne uygun taleplerle mümkün olur. CMK, tarafların delil ileri sürmesi için belirli anlar tanır ve bu anlar geçtikten sonra aynı talep aynı ağırlıkta karşılık bulmaz. TCK kapsamındaki suçlamanın niteliği ile 5275 sayılı Kanunun infaza ilişkin sonuçları da birlikte düşünüldüğünde, kovuşturma aşamasının planlanması zorunlu hâle gelir.
İddianameyi Bir Yol Haritası Gibi Okumak
Kabul edilen iddianame, yargılamanın sınırını çizer. Hangi fiilin, hangi delile dayandırıldığı çıkarıldığında, savunmanın hangi noktada delil üretmesi gerektiği de netleşir. Dosyadaki her delilin kaynağı, elde ediliş biçimi ve tarihini gösteren bir tablo hazırlanması, duruşmada dağınık savunma yapılmasını engeller.
Delil Talebini Somutlaştırmak
Mahkemeden istenen her delilin, hangi olguyu ispat edeceği açıkça yazılmalıdır. Bu bağlantı kurulmadan yapılan taleplerin reddi olağandır.
- Tanık dinletme talebinde tanığın hangi olaya ilişkin bilgi sahibi olduğu belirtilir.
- Kamera kaydı isteniyorsa kaydın tarihi, saati ve bulunduğu yer yazılır.
- İletişim veya banka kayıtlarında dönem aralığı sınırlandırılır.
- Bilirkişi incelemesi isteniyorsa incelenecek konu tek tek sorulaştırılır.
- Reddedilen talepler tutanağa geçirilir ve gerekçesi not edilir.
Kayıtların Silinme Riski
Güvenlik kamerası görüntüleri ve bazı elektronik kayıtlar, saklama süreleri nedeniyle kısa sürede kullanılamaz hâle gelir. Bu nedenle bu tür deliller için talep, duruşma gününü beklemeden dilekçeyle iletilmelidir. Geç yapılan talep, delilin varlığından çok yokluğunu tespit eden bir cevapla sonuçlanır.
Karardan Sonraki Kısa Süre
Hükmün açıklanmasının ardından kanun yoluna başvurmak için tanınan yedi günlük süre, dosyanın en dar zaman aralığıdır. Gerekçeli karar henüz yazılmamış olsa dahi başvurunun süresinde yapılması, gerekçelerin sonradan tamamlanmasına imkân verir. Tutanaklardaki maddi hataların düzeltilmesi talebi de bu aşamada gündeme gelmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirmedir ve her dosyanın seyri kendine özgüdür. Yargılamanın herhangi bir aşamasında savunmanın bir avukatla birlikte kurgulanması, telafisi güç kayıpların önüne geçer.