Ceza soruşturması, savunmanın en az kovuşturma kadar belirleyici olduğu aşamadır. CMK ile kurulan usul düzeni içinde toplanan delilin nasıl elde edildiği, çoğu zaman içeriğinden daha fazla tartışılır. TCK kapsamındaki nitelendirme ve infaz boyutunda 5275 sayılı Kanunun sonuçları da bu aşamada verilen kararlarla şekillenmeye başlar.
İlk Günlerde Yapılması Gerekenler
Soruşturmanın başında yapılan işlemler geri alınması güç sonuçlar doğurur. İfade alınmadan önce dosyanın kapsamı hakkında bilgi edinilmesi, müdafi yardımından yararlanılması ve beyanın sonradan düzeltilmesi güç ifadeler içermemesi temel önlemlerdir. Aynı dönemde lehe delillerin kaybolmaması için işyeri kayıtları, kamera görüntüleri ve iletişim kayıtları gibi kısa sürede silinebilen verilerin muhafazası talep edilmelidir.
Delilin Hukuka Uygunluğu Neden Önce Gelir
Hukuka aykırı yolla elde edilen delil hükme esas alınamaz. Bu nedenle savunma çalışmasının bir kolu her zaman delilin elde ediliş biçimine bakar: arama kararının kapsamı, el konulan dijital materyalin nasıl kayıt altına alındığı, imaj alma işleminin yapılıp yapılmadığı ve ilgilinin bu işlemler sırasında hazır bulunup bulunmadığı ayrı ayrı incelenir. Tutanaklardaki saat ve imza bilgileri bu inceleme için birincil kaynaktır.
Lehe Delilin Toplanmasını Talep Etmek
- Toplanmasını istediğiniz delili somut olarak tanımlayın
- Delilin hangi vakıayı aydınlatacağını dilekçede açıklayın
- Süreye bağlı kayıtlar için talebi vakit geçirmeden iletin
- Talebinizin dosyaya girdiğini gösteren kaydı saklayın
- Reddedilen talepler için gerekçeyi not edip sonraki aşamaya taşıyın
Usule Aykırı İşlemin Sonuçları
Usul kurallarına aykırılık, kimi zaman delilin değerlendirme dışı kalmasına, kimi zaman ise işlemin tekrarlanmasına yol açar. Savunma açısından belirleyici olan, aykırılığın zamanında ve tutanağa geçecek biçimde ileri sürülmesidir. Sessiz kalınan bir usul eksikliği, ileri aşamada güçlü bir argüman olmaktan çıkabilir.
Karar Aşamasına Hazırlık
Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebileceği gibi iddianame de düzenlenebilir. Her iki ihtimal için hazırlık yapılmalıdır: birinci ihtimalde itiraz süresi ve gerekçesi, ikinci ihtimalde ise savunmanın ana ekseni ve tanık listesi önceden çalışılmış olmalıdır. Böylece dosya kovuşturmaya geçtiğinde zaman kaybı yaşanmaz.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; her soruşturmanın kapsamı ve delil durumu farklıdır. İfade veya başvuru öncesinde bir ceza hukukçusuyla çalışmanız, sonradan düzeltilmesi güç adımların önüne geçer.