Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması iddiasıyla yürütülen dosyalarda süreç, çoğu zaman kişinin haberi olmadan başlar: bir şüpheli işlem bildirimi, bir hesap hareketi analizi ya da başka bir soruşturmadan gelen bilgi. Kara para iddiasının yöneldiği kişi durumu genellikle hesaplarına erişemediğinde öğrenir. 5411, 5549, TCK ve SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ekseninde ilerleyen bu rehber, savcılık sürecinin ilk aşamasında zaman planına odaklanır.
Dosyanın Nasıl Başladığını Anlamak
Savunma planı, iddianın kaynağı bilinmeden kurulamaz. Bu nedenle ilk iş, soruşturmanın öncül suç iddiasına mı yoksa yalnızca işlem örüntüsüne mi dayandığını belirlemektir. Aklama suçunun yapısı gereği, malvarlığının hukuka aykırı bir kaynaktan geldiği iddiası ortaya konamıyorsa, işlem hacminin yüksekliği tek başına sonuç doğurmaz. Dosyada öncül suça ilişkin hangi tespitin bulunduğu, savunmanın hangi hattı öne çıkaracağını doğrudan belirler.
Malvarlığına Yönelik Tedbirler ve İtiraz Zamanı
- Banka hesapları ve kripto varlık hesapları üzerindeki tedbir kararları, tebliğ ya da öğrenme tarihinden itibaren kısa bir itiraz süresine tabidir.
- İtiraz dilekçesinin gecikmesi, tedbirin uzun süre boyunca fiilen kalıcı hâle gelmesine yol açar.
- Tedbire itirazda somut talep, tüm kararın kaldırılmasından ibaret olmak zorunda değildir; kapsamın daraltılması da ayrıca istenebilir.
- Ticari faaliyetin durması hâlinde bunun somut ve belgeli biçimde ortaya konması gerekir.
İfade Öncesi Belge Hazırlığı
- İncelemeye konu dönemin hesap dökümleri, banka ve platform kayıtlarıyla eksiksiz derlenir.
- Her önemli para hareketi için kaynak belgesi eşleştirilir: satış sözleşmesi, fatura, ödeme dekontu, tapu kaydı.
- Üçüncü kişilerden gelen ya da onlara giden transferlerin hukuki sebebi ayrı bir tabloda gösterilir.
- Kripto işlemlerinde platform kayıtları ile zincir üzerindeki hareketler tarih bazında karşılaştırılır.
- Vergi beyanları ve gelir kayıtlarıyla uyum kontrolü yapılır.
Usule Aykırı İşlemin Doğurduğu Kayıplar
Bu tür dosyalarda en sık görülen usul hatası, ifade aşamasında hazırlıksız verilen ve sonradan belgelerle uyuşmayan açıklamalardır. Beyanla belge arasındaki her tutarsızlık, iddianın lehine bir gerekçe hâline gelir. İkinci sık hata, tedbir kararına itiraz süresinin dosyanın esasına odaklanılırken kaçırılmasıdır. Üçüncüsü ise, elde edilen dijital verilerin toplanma usulüne ilişkin itirazların hiç ileri sürülmemesi ve bu itirazın ileriki aşamada değerlendirilme imkânının zayıflamasıdır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; herhangi bir soruşturma dosyası hakkında görüş içermez. İşlem hacmi, hesabın niteliği ve öncül suç iddiası izlenecek yolu değiştirdiğinden, adımların dosya içeriği görülerek belirlenmesi gerekir.