Yatırım vaadiyle kurulan kripto dolandırıcılıklarında para, çoğu zaman mağdurun kendi bankası üzerinden ve kendi iradesiyle gönderilmiş görünür. Bu görünüm, iade taleplerinin ilk aşamada reddedilmesinin başlıca nedenidir. Buna karşılık transferin izlenmesi ve alıcı hesaplara ulaşılması ancak ilk günlerde mümkün olduğundan, adımların sırası sonucu doğrudan etkiler. Aşağıda 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri çerçevesinde izlenecek yol ele alınmaktadır.
Para Zincirini Kaybetmeden Kaydetmek
İlk iş, paranın izlediği yolu baştan sona belgelemektir. Banka hesabından yapılan havale ve EFT dekontları, alıcı hesap ve unvan bilgileri, aracı platform üzerinden yapılan alım kayıtları ve cüzdan adresleri tek bir kronolojik tabloda toplanmalıdır. Kripto tarafında yapılan transferlerde işlem kimliği bilgisinin kaydedilmesi, sonraki aşamalarda zincir üzerindeki hareketin izlenebilmesi için gereklidir.
Bankaya Yönelik Talebi Doğru Kurmak
- Transferin dolandırıcılık kaynaklı olduğunu yazılı olarak bildirin ve evrak kayıt numarasını alın.
- Alıcı hesabın bloke edilmesi ve iade talebinin karşı bankaya iletilmesini isteyin.
- Kredi kartı üzerinden yapılan ödemelerde itiraz sürecinin ayrı işlediğini dikkate alın.
- Bankanın verdiği yazılı cevabı saklayın; sonraki aşamada dayanak oluşturur.
- Talebin reddi hâlinde başvurulabilecek diğer mercileri ve sürelerini takvime işleyin.
Süre Riski Nerede Yoğunlaşır
Alıcı hesaptaki paranın bloke edilebilmesi, bakiyenin henüz çekilmemiş olmasına bağlıdır; bu nedenle gecikilen her saat, hukuken haklı bir talebin fiilen karşılıksız kalmasına yol açar. Ayrıca ödeme sistemleri kapsamındaki bazı itiraz yollarının kendine özgü ve kısa süreleri vardır. Ceza şikâyeti ile bankaya yapılan bildirimin aynı gün içinde tamamlanması, hem soruşturmanın hem de iade sürecinin paralel yürümesini sağlar.
Şikâyet Dilekçesinde Anlatım Düzeni
Savcılığa sunulacak dilekçede olayın kronolojisi, iletişimin hangi kanaldan başladığı, vaat edilen getiri ve kullanılan platformun tanıtım materyali ayrı ayrı yer almalıdır. Elde edilen paranın aklanmasına ilişkin TCK hükümleri kapsamında bir değerlendirme yapılabilmesi için, aracı hesapların ve hesap sahiplerinin de dilekçede gösterilmesi yararlıdır. Yurt dışında kurulu platformlar söz konusu olduğunda, platformun Türkiye'ye yönelik faaliyet gösterip göstermediğine dair kayıtlar (Türkçe arayüz, yerel ödeme yöntemi, yerel temsilci) dosyaya eklenmelidir.
Kapanış
Bu tür dosyalarda gerçekçi bir beklenti kurmak da sürecin parçasıdır; paranın izlenebilirliği ve alıcı tarafın konumu sonucu belirler. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlı olup her olayın seyri farklıdır. Transferin fark edildiği anda hem bankaya hem savcılığa yönelik adımların gecikmeden atılması ve hukuki destek alınması önerilir.