Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk sorusu genellikle şudur: bu bloke bankanın kendi kararı mı, yoksa arkasında bir adli işlem mi var? Bu ayrım yapılmadan yazılan itiraz dilekçesi çoğu zaman yanlış mercie gider ve bu sırada asıl itiraz süresi işlemeye devam eder. Aşağıda 5549 sayılı Kanun ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde blokenin kaynağını tespit etmekten başlayan bir başvuru sıralaması ele alınmaktadır.
Blokenin Türünü Doğru Okumak
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıtlama, şüpheli işlem bildirimi sonrası idari nitelikli askıya alma ve savcılık talebiyle hâkimlik tarafından verilen el koyma kararı. Üçünün itiraz mercii ve süresi aynı değildir. Bu nedenle ilk adım dilekçe yazmak değil, kısıtlamanın hukuki dayanağını yazılı olarak öğrenmektir.
- Şubeden, kısıtlamanın dayanağını ve tarihini gösteren yazılı bilgi talep edin.
- İnternet bankacılığındaki uyarı metinlerinin ekran görüntülerini tarihli biçimde saklayın.
- Çağrı merkezi görüşmelerinin kayıt numaralarını not edin.
- Hesaba giren son transferlerin dekontlarını ve karşı taraf bilgilerini ayrı bir dosyada toplayın.
Adli Bir Karar Varsa Sıralama Değişir
Ortada bir hâkimlik kararı varsa, bankaya yazılacak dilekçenin sonuç doğurma ihtimali sınırlıdır; asıl başvuru soruşturma dosyasının bulunduğu yere yapılır. Bu aşamada dosyanın hangi savcılıkta olduğunun öğrenilmesi, kısıtlama kararının tarihinin tespiti ve karara karşı kanun yolunun süresinde kullanılması belirleyicidir. Sürenin başlangıcı öğrenme veya tebliğ anına bağlı olduğu için, bekleyerek geçirilen her gün doğrudan hak kaybı riskidir. TCK kapsamında bir aklama soruşturması yürütülüyorsa, savunmanın hesabın kaynağına ilişkin belgelerle birlikte sunulması, kısıtlamanın kapsamının daraltılması talebini de destekler.
Paranın Kaynağını Belgeyle Anlatmak
Bu tür dosyalarda en sık görülen eksiklik, kişinin beyanının doğru olmasına rağmen belgeyle desteklenmemesidir. Kaynağı gösteren belgeler kronolojik sırayla ve her transfer kalemine karşılık gelecek şekilde eşleştirilmelidir: ücret bordroları, taşınmaz veya araç satış belgeleri, ticari faaliyete ilişkin faturalar, borç ödemesine dayanan transferlerde ilgili sözleşme. Kripto varlık üzerinden gelen tutarlarda platform işlem dökümü, çekim kayıtları ve cüzdan hareketleri de eklenmelidir.
İtiraz Metnini Ölçülebilir Kurmak
- Talebi netleştirin: blokenin tamamen kaldırılması mı, belirli bir tutarla sınırlandırılması mı, yoksa zorunlu ödemeler için kısmi izin mi isteniyor.
- Her iddiayı, dosyaya eklenen belge numarasıyla ilişkilendirin.
- Kısıtlamanın yarattığı somut zararı (vadesi gelen kredi taksiti, maaş ödemesi, vergi yükümlülüğü) açıkça yazın.
- Talebin reddi ihtimaline karşı bir sonraki kanun yolunu ve süresini şimdiden takvime işleyin.
Kapanış Değerlendirmesi
Blokeye ilişkin uyuşmazlıklarda sonucu belirleyen unsur çoğu zaman dilekçenin üslubu değil, kaynağın belgeyle kurulması ve itirazın süresinde doğru mercie yapılmasıdır. Burada anlatılanlar genel nitelikte bilgilendirmedir; hesabın türü, işlemin niteliği ve dosyanın aşaması sonucu değiştirebileceğinden, kendi durumunuz için bir hukukçuyla birlikte değerlendirme yapmanız yerinde olur.