Hesaba erişimin kapanması her zaman aynı hukuki sebebe dayanmaz. Uygulamada üç farklı durum aynı isimle anılır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, 5549 sayılı Kanun kapsamında işlemin askıya alınması ve bir ceza soruşturmasında verilen elkoyma kararı. Doğru itiraz yolunu seçmenin ilk şartı, hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu belirlemektir.
Kısıtlamanın Kaynağını Tespit Etmek
Bankanın kendi kararıyla uyguladığı kısıtlamada muhatap doğrudan bankadır ve konu sözleşmesel ilişkiye dayanır. İşlemin mevzuat gereği askıya alınmasında muhatap idari otoritedir. Ceza soruşturması kapsamında verilmiş bir tedbir söz konusuysa itiraz mercii ceza yargısıdır ve banka bu noktada yalnızca kararı uygulayan konumdadır. Bankadan alınacak yazılı gerekçe talebi, üç ihtimali ayırt etmenin en hızlı yoludur.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
- Hesaba giren tutarların dayanağı: satış sözleşmesi, fatura, maaş bordrosu, kira geliri, miras intikali gibi belgeler.
- Kripto varlık alım satımı varsa platform hesap dökümü ve cüzdan hareketlerinin tarih eşleşmesi.
- Üçüncü kişilerden gelen havalelerde gönderenle aradaki hukuki ilişkinin yazılı izahı.
- Vergisel boyut varsa beyanname ve ödeme kayıtları.
İtiraz Sırasının Kurulması
- Bankadan kısıtlamanın dayanağı ve süresi yazılı olarak istenir; sözlü bilgi dosyaya girmez.
- Gerekçe bankanın kendi uygulamasıysa önce kuruma yazılı itiraz, ardından uyuşmazlığın niteliğine göre yargı yolu değerlendirilir.
- Adli bir tedbir varsa itiraz, kararı veren merciin bağlı olduğu yargı yoluna ve kendi süresine tabidir; bu süre bankaya yazılan dilekçelerle uzamaz.
- Soruşturma dosyasına suç gelirinin aklanması iddiası girmişse savunma, TCK kapsamındaki değerlendirmeye göre kurulur.
Süreyi Yakan Tipik Hata
En sık görülen tablo şudur: kişi haftalarca banka şubesiyle yazışır, müşteri hizmetlerine başvurur, sosyal medyadan şikâyet iletir; bu sırada adli tedbire itiraz için tanınan kısa süre işler ve dolar. Bankaya yapılan başvuru, yargısal itiraz süresini durduran bir işlem değildir. Aynı şekilde idari nitelikli bir işleme karşı adli mercie gidilmesi de görev yönünden reddedilir.
Savunmanın Ölçülebilir Kurulması
İtiraz dilekçesinde soyut biçimde mağduriyet anlatmak yerine, her giriş kaleminin karşısına belge numarası konulmalıdır. Blokenin işletme faaliyetini durdurduğu hallerde bu durumun somut sonuçları da ayrıca ortaya konur; ölçülülük değerlendirmesi bu verilerle yapılır.
Yukarıdaki çerçeve geneldir. Hesabın niteliği, tedbirin dayanağı ve soruşturmanın aşaması sonucu değiştirebilir; bu nedenle işlem yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olacaktır.