Sahte yatırım platformları, kripto varlık vaatleri ve sözde portföy yönetimi üzerinden gerçekleşen mağduriyetlerde para çoğu zaman birden fazla hesap arasında hızla dolaştırılır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim düzeni, sermaye piyasası otoritesinin kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklamaya ilişkin 282. maddesi bu sürecin çerçevesini oluşturur. Burada belirleyici olan, itirazın ilk saatlerde doğru kanaldan yapılmasıdır.
İlk Saatlerin Önemi
Transfer gerçekleştikten sonra geçen her saat, paranın izlenebilirliğini azaltır. Bu nedenle ödeme yapılan bankaya ve varsa kart kuruluşuna itiraz kaydının derhâl açtırılması, aynı anda savcılığa şikâyette bulunulması ve el koyma talebinin açıkça dile getirilmesi gerekir. Yalnızca çağrı merkezine yapılan sözlü bildirim çoğu zaman belge üretmez; yazılı kanal mutlaka kullanılmalıdır.
Toplanacak Kayıtlar
- Havale ve EFT dekontları, alıcı hesap ve IBAN bilgileri.
- Kripto varlık gönderimlerinde işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri.
- Platformla yapılan tüm yazışmalar ve tanıtım materyalleri.
- Aracı kişilere ait telefon numaraları, sosyal medya hesapları ve reklam bağlantıları.
- Platformun ekran görüntüleri ve varsa kullanıcı paneli kayıtları.
Hangi Kapıya Hangi Talep
- Bankaya: işlemin durdurulması, alıcı hesabın bilgilendirilmesi ve şüpheli işlem kaydı talebi.
- Cumhuriyet başsavcılığına: dolandırıcılık şikâyeti ile hesaplara el konulması ve iletişim tespiti talepleri.
- Sermaye piyasası ve bankacılık otoritelerine: yetkisiz faaliyet yürüten platformlar bakımından ihbar.
- Hukuk mahkemesine: tespit edilebilen hesap sahiplerine karşı alacak ve tazminat talebi.
- Erişim engeli düzenine: yatırım vaadiyle faaliyet gösteren sitenin yayınına ilişkin talep.
Bankanın Sorumluluğu Nerede Tartışılır
Mağdurun kendi bankasına yönelttiği sorumluluk iddiası ile paranın gittiği hesabı açan bankaya yöneltilen iddia farklı temellere dayanır. Hesap açılışında kimlik doğrulama yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, aracı hesap kullanımına ilişkin uyarı sistemlerinin işletilmemesi gibi iddialar, bankacılık mevzuatındaki yükümlülüklerle birlikte değerlendirilir. Bu tartışma tüketici veya ticari nitelik taşımasına göre farklı mercilere gidebileceğinden, sıfat tespiti baştan yapılmalıdır.
Aracı Hesap Uyarısı
Tanımadığı kişilerin parasını hesabında geçiren kişiler, kendilerini mağdur saysalar dahi ciddi bir ceza soruşturması riskiyle karşılaşabilmektedir. Bu nedenle "komisyon karşılığı hesap kullandırma" teklifleri kesinlikle kabul edilmemelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Ödeme yöntemi, tarafların bulunduğu ülke ve paranın izlendiği hesap zinciri sonucu doğrudan etkilediğinden, vakit kaybetmeden dosyanıza özgü hukuki destek alınması önerilir.