Banka hesabına veya kripto varlık hesabına erişimin kısıtlandığını fark eden kişinin ilk refleksi telefonla açıklama yapmaktır. Oysa bu tür dosyalarda sonucu belirleyen şey sözlü açıklamalar değil, paranın nereden gelip nereye gittiğini gösteren belgelerin nasıl paketlendiğidir. Bu rehber 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükümleri ekseninde delil paketlemeyi ele alır.
Kısıtlamanın Kaynağını Belirlemek
Erişim kısıtı; bir soruşturma kapsamında verilen tedbir kararından, kurumun kendi risk politikasından ya da idari bir tedbirden kaynaklanabilir. Bu üç ihtimalin başvuru mercii ve süresi birbirinden farklıdır. Bu nedenle atılacak ilk adım, kısıtlamanın hangi karara dayandığını yazılı olarak öğrenmektir. Kaynak belirlenmeden yapılan başvurular, çoğu kez esasa girilmeden sonuçlanır.
Delil Paketinin Omurgası
- Kısıtlanan hesaba giren tutarların tarih, gönderen ve açıklama bilgisiyle dökümü
- Her giriş için altta yatan hukuki ilişkiyi gösteren belge: sözleşme, fatura, satış kaydı
- Gelirin beyan edildiğine ilişkin kayıtlar
- Kripto işlemlerinde platform işlem geçmişi ve cüzdan adresleri arasındaki eşleştirme
- Karşı tarafla yapılan yazışmaların işlem tarihleriyle örtüşen bölümleri
Başvuru Adımlarının Sırası
- Kısıtlamanın dayanağı ve kapsamı kurumdan yazılı olarak talep edilir.
- Hesap hareketleri, şüpheli görülmesi muhtemel işlemler öne çıkarılarak tasnif edilir.
- Her işlem için kaynak belgesi eşleştirilir; eşleşmeyen kalemler ayrı bir listede toplanır.
- Soruşturma kapsamındaki tedbire karşı ilgili mercie süresinde itiraz edilir.
- Zorunlu ödemeler için kısmi çözüm talebi ayrı ve gerekçeli olarak sunulur.
Açıklamanın Ceza Sürecine Etkisi
Sunulan her belge aynı zamanda bir beyandır. Eksik veya birbiriyle çelişen bir döküm, iyi niyetli bir kişinin durumunu da zorlaştırabilir. Bu nedenle paket sunulmadan önce tarih tutarlılığı, tutar toplamları ve karşı taraf bilgileri içeride denetlenmelidir. Kripto işlemlerinde platform kayıtlarıyla banka kayıtları arasındaki dönüşüm adımlarının atlanmaması, en sık karşılaşılan boşluğu kapatır.
İdari Çözüm ile Yargısal Yolu Birlikte Planlamak
Kurumla yürütülen yazışma, kaynağı belgelenebilen basit dosyalarda hızlı sonuç verebilir. Ancak kısıtlama bir soruşturmaya bağlıysa yalnızca kurumla yazışmak süre kaybettirir; itiraz yolunun takvimi ayrıca kurulmalıdır. Mağdur konumundaki kişiler bakımından ise şikâyet dilekçesinin, paranın izlenebilmesini sağlayacak biçimde alıcı hesap bilgilerini içermesi büyük önem taşır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut bir dosyaya ilişkin görüş yerine geçmez. Hesabına kısıtlama uygulanan kişinin, açıklama sunmadan önce bir avukatla belgeleri birlikte gözden geçirmesi önerilir.