Haciz konulmuş bir malın satışa çıkarılması, borçlu için sürecin geri dönüşü en zor aşamasıdır. İİK ve HMK çerçevesinde borçluya tanınan imkânlar aslında satıştan önce kullanıldığında sonuç verir; satış tamamlandıktan sonra elde kalan seçenekler hem dar hem de daha çetin ispat gerektirir. Bu rehber, satış sürecinde borçlunun başvurabileceği itiraz ve şikâyet yollarını sıralar ve alacaklıyla anlaşma ile mahkeme yoluna gitme arasındaki tercihin zamanlamasını ele alır.
Satış Zincirinde Kırılma Noktaları
- Haczin konulması ve haciz tutanağının düzenlenmesi
- Kıymet takdiri raporunun hazırlanması ve tebliği
- Satış talebi ve satış ilanının yapılması
- Elektronik ortamda tekliflerin alınması ve ihalenin sonuçlanması
- İhalenin kesinleşmesi ve tescil
Her halka, borçlu bakımından ayrı bir başvuru imkânı doğurur. Bu nedenle dosya takibinde tebliğ tarihleri tek bir çizelgede tutulmalıdır.
Kıymet Takdirine İtiraz: En Verimli Aşama
Taşınmazın veya aracın gerçek değerinin altında takdir edilmesi, satışta en sık karşılaşılan zarar kaynağıdır. Rapor tebliğ edildiğinde icra mahkemesine yapılacak itiraz, emsal satış kayıtları, taşınmazın imar durumu, bağımsız bölümün konumu ve yapı yaşına ilişkin belgelerle desteklenmelidir. Soyut biçimde “değer düşük belirlenmiştir” denmesi sonuç vermez; itiraz dilekçesinde karşılaştırmalı veri sunulması gerekir.
Haczedilemezlik ve Usul Aykırılıkları
- Ev eşyası, mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araçlar ve maaşın haczedilemeyen kısmı yönünden şikâyet
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi
- İlanda taşınmazın niteliklerinin eksik veya yanlış gösterilmesi
- Artırma şartnamesindeki hataların ihaleye etkisi
Bu iddialar icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür ve çoğu kısa süreye bağlıdır; tebliğ tarihinin kaydedilmemesi başlı başına hak kaybı sebebidir.
İhale Sonrası: Feshi İsteme Kararı
İhalenin feshi talebi, ihaleye fesat, usulsüz tebligat veya satış bedelinin muhammen değerin gerektirdiği orana ulaşmaması gibi somut sebeplere dayanmalıdır. Talebin reddi hâlinde para cezasına hükmedilebileceği de gözetilerek, dayanaksız fesih başvurusundan kaçınılmalıdır.
Alacaklıyla Anlaşmak mı, Mahkemeye Gitmek mi?
Satış tarihi yaklaştıkça alacaklının taksitlendirme veya haczin kaldırılması karşılığında ödeme kabulüne yatkınlığı artar. Ancak yapılan protokol icra dosyasına işlenmez ve satış talebi geri alınmazsa, ödeme sürerken satış gerçekleşebilir. Bu nedenle her anlaşma dosyaya beyanla yansıtılmalı, satışın durdurulduğu tutanakla teyit edilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; icra dosyasındaki takip türü, malın niteliği ve tebliğ tarihleri sonucu doğrudan etkilediğinden, adım atmadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.